عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 259

اصلاً صورت نمی گیرد،خدای متعال در وصف ستمگران که با دین خدایی دشمنی دارند از هر طبقه و صنف بوده باشند می فرماید:

[ الَّذِینَ یَصُدُّونَ عَنْ سَبِیلِ اللّٰهِ وَ یَبْغُونَهٰا عِوَجاً وَ هُمْ بِالْآخِرَهِ کٰافِرُونَ ] (1).

هم آنان که مردم را همواره از راه خدا بازمی دارند و می خواهند آن را [ با وسوسه و اغواگری ] کج نشان دهند،و ایشان به روز قیامت کافرند.

وجه دلالت آیه این است که«سبیل اللّه»در عرف قرآن دین است و آیۀ شریفه دلالت دارد بر این که ستمکاران حتی آنان که به خدا معتقد نیستند دین خدا«دین فطری»را با صفت تحریف اجرا می کنند بنابراین برنامۀ زندگی که آنان اجرا می کنند دین ایشان است.

(برنامۀ آفرینش بهترین برنامۀ زندگی)

اشاره

3-بهترین و پابرجاترین راه و رسم زندگی آن است که آفرینش انسان به سوی آن هدایت کند،نه آنچه از عواطف و احساسات فرد یا جامعه سرچشمه گیرد.

هر یک از اجزای آفرینش را مورد دقت و کنجکاوی قرار دهیم خواهیم دید که در هستی خود هدف و غایتی دارد که از نخستین روز آفرینش خود به سوی آن متوجه است و از مناسب ترین و نزدیک ترین راهی که به آن هدف منتهی می شود به سوی هدف خود سیر می کند و در اندرون و بیرون ساختمان خود با تجهیزاتی مجهز می باشد که مناسب با هدف خودش و منشأ فعالیت های گوناگونش می باشد،رویۀ آفرینش در هر آفریدۀ جاندار و غیر جاندار همین گونه است.

مثلاً بوتۀ گندم از همان روز نخستین پیدایش خود که در بستر خاک با نوک