عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 305

و اعوان و انصارش را به پناهگاه الهی راهی نیست و پناهگاه خداوند و قرقگاه حضرت او عبارت است از ایمان،تقوا،حیا،عفت،معرفت،عبادت،ریاضت، مجاهده و...

چون با زبان گفتی:«اعوذ باللّه»عملاً هم این معنا را به ظهور برسان که بدون شک در پناه او خواهی رفت و از ضربه های مهلک شیاطین درونی و برونی در امان خواهی بود.

از ابن عباس مرویست اجلال قرآن«اعوذ باللّه من الشیطان الرجیم»و مفتاح آن «بسم اللّه الرّحمن الرّحیم»است.

استعاذه در کلام بزرگان

عارفان گفته اند:

این حقیقت یعنی استعاذه-البته حقیقت عملی آن-وسیلۀ مقربان و نزدیکان و ملجأ و ملاذ هاربان و فرار کنندگان و سرور و انبساط محبان و دوستان و امتثال اوامر رب العالمین و خدای جهانیان است و این همه جز عملاً میسر نیست و نظر بزرگان از فقها و اولیا و عرفا در مسئلۀ استعاذه جز این نیست.

شهید ثانی در کتاب«اسرار الصلاه»و مرحوم ملا محسن فیض کاشانی در رسالۀ «ترجمه الصلاه»می فرمایند:

استعاذه فی الحقیقه پاکیزه کردن زبان و رفتن خانۀ دل است از غبار اغیار و صفا دادن آن از برای در آمدن یار.

به قول عارف نیشابوری:

دلی کز عشق تو جان برفشاند***زکفر زلف ایمان برفشاند

دلی باید که گر صد جان دهندش***صد و یک جان به جانان برفشاند