عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 337

از قرآن کریم را تحت عنوان حمد و سوره قرائت نمایید،بر شماست که هنگام قرائت حمد و سوره دارای موضعی خالی از کشش های مادی و بدنی فارغ و قلبی خاشع باشید و ترتیل در قرائت و اندیشه در آیات سورۀ مبارکه حمد و هر سوره ای که بعد از حمد می خوانید نصب العین خود قرار دهید و لحظه ای از لحظات،غافل از واقعیت های قرآن در نماز نباشید که غافل محروم از رحمت و مطرود از درگاه است.

در این زمینه لازم است به توضیح سورۀ مبارکۀ حمد اشاره رود،تا نمازگزاران عزیز به دورنمای حقایقی از این سوره واقف شوند و توجه داشته باشند که در مقابل چه کسی ایستاده و برای چه ایستاده و چه می خوانند و چه می خواهند.

سورۀ حمد،مرکز برکات الهی

اشاره

مکلف چون آراسته به قیام شد،باید بداند که قیام او اشاره به عالم عقل است، و قرائت او اشاره به عالم نفس کلیۀ الهیه که تنزل اول عقل است.

و چون مرتبۀ نفس کلیۀ الهیه که تعبیر از آن به عالم ارواح می شود مرتبۀ دوم عقل است،از این جهت سورۀ حمدی که اشاره به آن است به سبع المثانی مسمی شده و چون همۀ خیرات در آن مندرج و همۀ برکات در تحت آن مندرج است مسمی به کلیۀ الهیه شد.پس حمدی که اشاره به اوست نیز جامع جوامع خیر و حکمت است.

چنانچه فضل بن شاذان از حضرت علی بن موسی الرضا علیهما السلام روایت نموده که آن جناب در علت وجود سورۀ مبارکۀ حمد در نماز فرموده اند:

این که در نماز ابتدای به سوره حمد شده و سایر سوره ها را این مزیت نیست،به خاطر این است که جوامع خیر و حکمت در این سوره جمع است و در سایر سوره ها نیست (1).