عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 339

طلب زیاده نمودن توفیق از جانب حضرت اوست،جهت عبادت و استدامۀ نعمتی که بر بنده مرحمت فرموده و درخواست کمک و یاری از جناب اوست.

[ اهْدِنَا الصِّرٰاطَ الْمُسْتَقِیمَ ] .

ما را به راهِ راست راهنمایی کن.

طلب رشد و راهنمایی دین او و اعتصام به حبل او و طلب زیاده نمودن معرفت حضرت اوست.

[ صِرٰاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ ] .

راه کسانی [ چون پیامبران،صدّیقان،شهیدان و صالحان که به خاطر لیاقتشان ] به آنان نعمتِ [ ایمان،عمل شایسته و اخلاق حسنه] عطا کردی.

تأکید در سؤال و رغبت است و یاد نمودن ما تقدم از نعمت های اوست بر اولیا و میل کردن در این نعمت ها.

[ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ ] .

هم آنان که نه مورد خشم تواند.

پناه به اوست از این که از طایفۀ معاندان و کافران و استخفاف کنندگان به اوامر او باشد.

[ وَ لاَ الضّٰالِّینَ ] .

و نه گمراه اند.

طلب عصمت،از این که از گمراهان باشد و از طایفۀ جاهلان و بی معرفتان به حساب آید.

روی این حساب در سورۀ حمد،انواع خیر و حکمت از امر دنیا و آخرت، جهت انسان جمع است.