عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 349

که در تحت باءبسم اللّه است (1).

و هم چنین از آن حضرت منقول است که:

آنچه در جمیع کتب الهی است در قرآن است و آنچه در همۀ سور قرآنی منطوی است دربسم اللّه محتوی است و آنچه دربسم اللّه مندرج است باءبسم اللّه بر آن مشتمل است و آنچه که در باءبسم ثابت است نقطۀ باء بر آن دال است و منم آن نقطه ای که در تحت باءبسم اللّه است (2)! !

بعضی فرموده اند که:

حضرت عزت لفظ اسم در اینجا ذکر فرمود،تا چون زبان بنده جاری گردد داند که نام دوست خواهد گفت،دل را مصفی و روح را منقی گرداند،تا به باطن صافی ذکر ملک وافی تواند کرد و تا سینه را از لوث تعلق پاکیزه نسازد و زبان را به آب استغفار از یاد کردن اغیار شستشوی ندهد،نام حق بردن غایت گستاخی و یاد او کردن نهایت جرأت و بی ادبی است.

هزار بار بشویم دهان به مشک و گلاب***هنوز نام تو بردن کمال بی ادبی است

و گفته اند:حضرت حق سبحانه در اعلی مراتب تنزه و تقدس است و بندۀ خاکی در ادنی مقام تدنس و تعلق،بی واسطه از حضیض رذالت به اوج عزت و جلالت ترقی نتواند نمود،پس لفظ اسم را رابطه ساخت تا در وقت تلفظ بدین کلمه قدم همت بر مصاعد رفعت نهاده،پرتو قابلیت مشاهدۀ انوار اسم بزرگوار از روزنۀ غیب بر او تابد.