عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 350

معنای حروف بسم اللّه

در«الکافی»و«التوحید»و«تفسیر العیاشی»از امام صادق علیه السلام منقول است که هر حرفی از این حروف ثلاثه،اشاره به اسمی از اسمای حسنی است.

باء بهای خداست و سین سنای اوست و میم مجد اوست و در روایتی وارد است که میم ملک اوست (1).

و برخی چنین دانسته اند که باء،اشاره به بصیر است و سین سمیع است و میم محصی،گویا قاری را تنبیه می کند که بصیرم و می بینم کردار تو را،در قرائت اخلاص ورز تا جزای به سزا دهم؛سمیعم،می شنوم گفتار تو را،از غرض ریا دور شو تا خلعت فیض و صفا دهم؛محصیم،می شمارم انفاس روزگار تو،یک لحظه غایب مشو تا عوض آن حضور لقا دهم.

خلاصه در هر یک از این حروف چندان معانی مندرج است که عشر عشیر آن به هزاران قرن در صد هزار دفتر نگنجد و از آن معانی کسی بهره گیرد که بر باء بلای دوست صبر کند و سین سر خود را به سلوک طریق فنا مشغول گرداند،تا وقتی که به میم مشاهده رسد و جمال وجه باقی بر منظر نظرش جلوه گر آید.

اسم اعظم

ارباب لطایف گفته اند:«اللّه»اسم اعظم است،بدان دلیل که اساس توحید بر اوست و کافر به سبب گفتن این کلمه از حضیض کفر به اوج ایمان انتقال یابد.

هرگاه به جای«لا اله الّا اللّه،لا اله الّا الرحمن»گوید،با آنکه از صفات خاصه