عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 354

خیری که تا امروز از او صادر شده بود به یک نظر حقارت که بدان مفلس بدکار کرد، مجموع را از دیوان او محو کردیم.

معنای«الرحیم»

اشاره

الرحیم:به مردمی که در میدان ایمان و عمل صالحند و از هدایت حضرت او در جهت سلامت عقیده،عمل،اخلاق بهره گرفته اند،دارای عنایت است و این عنایت در قیامت نسبت به آنان تجلی کند که در قرآن فرموده:

[ وَ کٰانَ بِالْمُؤْمِنِینَ رَحِیماً ] (1).

و او به مؤمنان مهربان است.

گفته اند که بنده را سه حالت است:

اول آنکه معدوم بود به هستی احتیاج داشت.

دوم آنکه هست شد به اسباب بقا حاجت دارد.

سوم به عرصه قیامت حاضر شود به مغفرت خداوند متعال محتاج خواهد بود.

و ذکر این سه حال در این سه اسم مندرج است:ای بنده ! اللّه اوست،تفکر کن که تو را چگونه از کتم عدم به حیز وجود آورد،رحمان اوست بنگر تا چگونه اسباب زندگی مهیا کرد،رحیم اوست،باش تا فردا ببینی که تو را در پناه عنایت آرد و پردۀ مغفرت به روی گناهان تو فرو گذارد.

تفسیری دیگر از«بسم اللّه الرحمن الرحیم»

در«مفاتیح الغیب»آورده که: