عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 360

کهکشان یا عالم هشت دقیقه پیش بوده،با توجه به این که زمین خیلی جوان تر از خورشید است و 2 میلیارد و پانصد میلیون سال از عمرش گذشته ! !

شعرای یمانی نه سال جوان تر به نظر می رسد،خوشه پروینی که تماشا می کنیم منظرۀ پانصد سال پیش اوست.

در شب صاف بی ماه با چشم بی سلاح در صورت مرأه المسلسله قطعۀ ابر مانندی به بزرگی قرص ماه می توان تشخیص داد که نور ضعیفی می پراکند،این تودۀ ابر،مانند ستارگان سحابی است خارج از کهکشان ها.

وضعی که اکنون از آن به نظر ما می رسد،آن چنان است که در دو میلیون سال پیش داشته،از آن زمان تاکنون بر ستارگان بی شمار آنچه گذشته دراین باره هیچ چیز نمی توان گفت،کهکشان مرأه المسلسله آخرین مرز دید بشر است،اما با کمک تلسکوپ می توانیم میلیاردها سال نوری پیش برویم.

انواری که اجرام این عالم دور می پراکنند به نور فسیل موصوف شده اند،البته این انوار بر بیشتر فسیل هایی که در زمین به دست آمده اند مقدمند،شگفت آنکه نوری آن چنان ضعیف که ورقۀ شفاف نازکی،یا ذره غباری مانع تابش آن می شود با سرعت سیصد هزار کیلومتر در ثانیه صد میلیون راه پیموده،ظهور همین انوار که از بسیار دور به ما می رسند خلأ نسبی فضا را ثابت می کند و تصویری از عظمت دستگاه آفرینش را آشکار می سازد،در اینجاست که باید سر تعظیم و تکریم و سپاس و شکر و مدح و حمد به پیشگاه او برداشت و با همۀ وجود فریاد زد.

[ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰالَمِینَ ] (1).

همۀ ستایش ها،ویژۀ خدا،مالک و مربّی جهانیان است.