عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 361

با تقسیم آسمان به چندین بخش و عکسبرداری از هر بخش ممکن خواهد بود که ستارگان گنبد نیلگون را شماره کرد.

در رصدخانه ها این کار می شود،در رصدخانۀ کالج هاروارد کلیشه ای که 35 در 45 سانتی متر مساحت دارد،بیش از دو هزار کهکشان را نمایان می سازد اما عده کهکشان هایی که جهان را تشکیل می دهند از حدود پانصد میلیون متجاوز است.

در هر کهکشان چند ستاره است ؟ قطاع های چندی از کهکشان منظومه شمسی را شمرده اند،یک منجم جوان هاروارد،بیش از دو میلیون ستاره جدا از یکدیگر را شمرده است و به موجب این رصدها و آزمایش های دقیق شمارۀ ستاره های کهکشان ما فقط بالغ بر صدها میلیارد می باشد که تمام این امور در زندگی ما دخیل است و در حیات ما سهمی از منافع عالم بالا وجود دارد،آیا جا دارد که با تمام هویت خود علماً و عملاً فریاد برآریم.

[ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰالَمِینَ ] (1).

همۀ ستایش ها،ویژۀ خدا،مالک و مربّی جهانیان است.

تمام انسان ها،اگر بخواهند،به بررسی وضع ظاهر و کلی موجوداتی که در حیات ما سهیم اند اقدام کنند بدون شک عمر همۀ آن ها و قدرت عملی شان کفاف این برنامه را نمی کند چه رسد به این که بخواهند نظام باطن و ظاهر موجودی را موشکافی کنند و نعمت وجود او را به تحقیق آورند ! !

جواب سؤالات زیر،دربارۀ وضع کلی پاره ای از عناصر که در زندگی ما دخالت ضروری یا مستقیم یا بواسطه دارند،هزاران سال عمر و هزاران هزار کتاب لازم دارد.