عرفان اسلامی جلد 6 صفحه 158

[ وَ اعْلَمْ أنَّ الْخَلْقَ بَیْنَ فِتَنٍ وَ مِعَنٍ وَ مِحَنٍ فی الدُّنْیٰا إمّٰا مُبْتَلیٰ بِالنِّعَمِ لِیَظْهَرَ شُکْرُهُ وَ إمّٰا مُبْتَلیٰ بِالشِّدَّهِ لِیَظْهَرَ صَبْرُهُ وَ الْکَرٰامَهُ فی طٰاعَتِهِ وَ الْهَوٰانُ فی مَعْصِیَتِهِ ]

امتحانات الهی

اشاره

امام صادق علیه السلام در این قسمت روایت به دو موضوع قابل توجه اشاره می کنند و آن این که تمام مردم در این حیات دنیا بین دو مرحله از جانب خداوند به عنوان ابتلا و آزمایش قرار دارند:

1-در نعمت اند،تا از پی آن شکر حق را آشکار کنند.

2-در شدت و رنجند،تا قدرت مقاومت و صبرشان ظاهر گردد.

انسان در ظرف خلقت و حیاتش،از نیروها و استعدادها و قوای مرموزی برخوردار است که وجود این نیروها اولاً معلول محبت خدا به انسان و ثانیاً برای رشد و تکامل انسان است.

این نیروها در وجود انسان همانند دانه ها و حبه های نباتی است که در ظرفی قرار داده و در جایی گذاشته اند،اگر باغبان به سراغ این حبه ها و دانه ها برود و آن ها را در زمین مستعد بکارد،آن حبه ها و دانه ها با تمام قدرت شروع به فعالیت کرده و با عوامل مخالف به مبارزه برخاسته و در این راه از هیچ کوشش و مقاومت و مجاهدتی کوتاهی نمی کنند تا به ثمر بنشینند و تمام منافع خود را آشکار کرده