عرفان اسلامی جلد 6 صفحه 160

ثمرۀ امتحانات الهی

به این نکته باید توجه کنید که امتحان حضرت حق مانند امتحان مدارس در دنیا نیست که برای معلم شاگردان درس خوان از تنبل معلوم شوند،خدای جهان بی امتحان به وضع ظاهر و باطن تمام هستی آگاه است،این امتحان فقط برای خود انسان و جهت رشد و کمال و شکوفایی استعدادهای اوست،چیزی که هست انسان باید با آشنایی و توجه به قواعد الهی و حلال و حرام خداوندی و روح خدایی و اخلاق حسنه با ابتلائات و آزمایش ها برخورد کند،تا محور آزمایش را بر اثر این معرفت و حوصله صد در صد به نفع خود برگرداند،در صورت جهل به معارف انسان در برخورد به حوادث چه نعمت چه شدت نه این که نمی تواند از حادثه استفاده کند،بلکه در برابر حادثه از پای درآمده و به شکست مفتضحانه دچار خواهد شد،اگر حادثه نعمت است از پی نعمت مست شده و لا ابالی و بی دین و طاغی خواهد شد،اگر شدت است برای رفع آن ممکن است دچار دین فروشی،شرف فروشی و افتادن در دامن دشمن گردد.

در هر صورت انسان از حادثه و بلا و ابتلا و آزمایش چاره ای ندارد و فکر این که آزمایش نشود را از خود باید جداً دور کند.

به فرمودۀ امام علی علیه السلام:در هنگام امتحان است که آدمی سربلند یا سرافکنده می شود (1).

[ أَ وَ لاٰ یَرَوْنَ أَنَّهُمْ یُفْتَنُونَ فِی کُلِّ عٰامٍ مَرَّهً أَوْ مَرَّتَیْنِ ثُمَّ لاٰ یَتُوبُونَ وَ لاٰ هُمْ