عرفان اسلامی جلد 6 صفحه 168

[ إحْفَظْ آدٰابَ الدُّعٰاءِ وَ انْظُرْ مَنْ تَدْعُو وَ کَیْفَ تَدْعُو وَ لِمٰا ذٰا تَدْعُو ؟ ]

حقیقت دعا

اشاره

دعا حقیقتی است که در تمام موجودات عالم،اعم از غیبی و شهودی سریان ذاتی دارد و اگر این حقیقت همراه موجودات آفرینش نبود،از عنایت و رحمت حضرت حق بی بهره بودند.

دقت در وضع موجودات و به خصوص بافت ذاتی و معنوی آنان ما را به این نکته واقف می کند که حقیقت موجودات و اصل و ریشۀ آنان دعا است.اگر دعا حقیقت ذات آنان را تشکیل نمی داد،این همه فیض الهی را چگونه و از چه راهی دریافت می کردند.

دهان ذات موجودات جهت درخواست نیازهایشان از مصدر بی نیاز باز است و کلیه مهمانان خلقت به طور دائم از جناب او با زبان حال در طلب و گدایی و مسکنت هستند و این حیثیت در موجودات عالم عبارت از دعا است.

ذات ما انسان ها و بنای وجود ما،جهت تأمین تمام نیازمندی هایش،عین دعا و طلب و درخواست و گدایی است،درخواست و گدایی از حضرت حق جهت پر کردن کمبودها،مقتضای درونی و برونی موجودات و در حقیقت عین دعا و اصل دعا و ریشۀ دعا و ذات دعا است و این مسئله برای احدی قابل انکار نیست و نمی تواند باشد.