عرفان اسلامی جلد 6 صفحه 191

عَنْ أبی عَبْدِ اللّهِ علیه السلام قٰالَ:مٰا أبْرَزَ عَبْدٌ یَدَهُ إلیَ اللّهِ الْعَزیزِ الْجَبّٰارِ إلّا اسْتَحْیَی اللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أنْ یَرُدَّهٰا صِفْراً حَتّیٰ یَجْعَلَ فیهٰا مِنْ فَضْلِ رَحْمَتِهِ مٰا یَشٰاءُ فَإذٰا دَعٰا أحَدُکُمْ فَلٰا یَرُدُّ یَدَهُ حَتّیٰ یَمْسَحَ عَلیٰ وَجْهِهِ وَ رَأسِهِ (1).

حضرت صادق علیه السلام فرمود:هیچ بنده ای دست به درگاه خدای عزیز و جبار نگشاید،جز این که خدای عز و جل شرم کند که آن را تهی برگرداند،تا این که از فضل و رحمت خود آن دست را پر کند،پس هرگاه یکی از شما دعا کرد، دستش را برنگرداند تا آن را به سر و روی خود بکشد.

علت عدم استجابت بعضی از ادعیه

علامۀ مجلسی رحمه الله در شرح این حدیث می فرماید:

شرم و حیا گرفتگی نفس است از کار بد،به خاطر بیم نکوهش و چون به خدای بزرگ نسبت داده شود،لازمۀ آن ترک باشد،یعنی خداوند آن کار را نکند.

و در اینجا شبهه ای است که باید آن را دفع کنیم و آن شبهه این است که،چگونه خداوند سبحان وعدۀ اجابت داده و خلف وعدۀ او محال است و دروغ از خدای تعالی و حجج او ممتنع است،پس چگونه است که بسیاری از دعاها به اجابت نرسد.

جواب این شبهه را به چند وجه ممکن است بیان کرد:

اول: این که وعده خداوند مشروط به مشیت است،یعنی اگر بخواهم اجابت می کنم که آیه 41 سورۀ انعام (2)بر آن دلالت کند.