عرفان اسلامی جلد 6 صفحه 202

یٰا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ.

ای دگرگون کنندۀ قلبها.

پنجم: آنچه از دو حدیث از تفسیر عیاشی آمده،معنایش این است که حایل شود میان انسان و میان این که باطل را از حق تمیز دهد.

«البته این حالت در وقتی است که گناه و بی حیایی عبد به حد نهایی رسیده و خود باعث محرومیت از رحمت و عنایت حق شده باشد».

ششم: یعنی او را از آنچه در دلش نهفته است غافل کنی.

و در جملۀ:

یٰا مَنْ هُوَ بِالْمَنْظَرِ الْأعْلیٰ.

ای کسی که در برترین نظراندازها هستی.

فرموده:در قاموس گفته:«منظر»چیزی است که بدان نگاه کنی و شاید حضرت علیه السلام مکانت و درجۀ رفیعه معنویه را به مکان های بلند ظاهری تشبیه فرموده،پس این یا کنایه از اطلاع او بر تمامی مخلوقات است؛زیرا کسی که در جای بلندی بود،مشرف بر پایین آن است و اطلاع بر جوانب امر دارد و یا کنایه از تسلط و اقتدار او بر ممکنات است و یا کنایه از نرسیدن خردها و اندیشه ها به ساحت معرفت اوست و محتمل است،«منظر»از نظر به معنای فکر باشد،یعنی او بالاتر و برتر از این است که اندیشه و افکار این مخلوقات بسیار ضعیف به حضرت او برسد (1).

عَنْ أبی عَبْدِ اللّهِ علیه السلام قٰالَ:إنَّمٰا هِیَ الْمِدْحَهُ،ثُمَّ الثَّنٰاءُ ثُمَّ الْإقْرٰارُ بِالذَّنْبِ ثُمَّ الْمَسْئَلَهُ