عرفان اسلامی جلد 6 صفحه 215

لذا در صدد قرار گرفتن در جاذبۀ عظمت ها و کمالات و انسان های رشد یافته برآمده و می گوید:

آدمی در عالم خاکی نمی آید به دست*** عالمی دیگر بباید ساخت و ز نو آدمی

انسان چون با طی مراحل معرفت و عبودیت به مقام انس برسد،عظمت و کبریایی در سراسر وجودش محقق می گردد و اوصاف و صفات و اسما حضرت او را در خود و همۀ عالم به معاینه می نگرد،آن وقت است که دعا می کند اما دعای همراه با آداب و شرایط و دعای بر وفق مصلحت دنیا و آخرت و دعای بر اساس آگاهی و معرفت که این گونه دعا دستور داده شده به فرمودۀ حضرت صادق علیه السلام:

[ وَ اعْرِفْ طُرُقَ نَجٰاتِکَ وَ هَلٰاکِکَ کَیْلا تَدْعُو اللّهَ بِشَیْءٍ عَسیٰ فیهِ هَلٰاکُکَ وَ أنْتَ تَظُنَّ أنَّ فیهِ نَجٰاتَکَ قٰالَ اللّهُ عَزّ وَ جَلَّ [ وَ یَدْعُ الْإِنْسٰانُ بِالشَّرِّ دُعٰاءَهُ بِالْخَیْرِ وَ کٰانَ الْإِنْسٰانُ عَجُولاً ] (1)وَ تَفَکَّرْ مٰا ذٰا تَسْئَلُ وَ لِمٰا ذٰا تَسْئَلُ ]

راه های نجات و هلاک خود را قبل از دعا،با سیر در وادی معرفت بشناس تا خدا را به چیزی که هلاک تو در آن است و تو گمان می کنی راه نجات توست نخوانی و به دعایی بر علیه خودت برنخیزی.

خداوند می فرماید:انسان با شوق و رغبتی که خیر خود را می جوید،چه بسا به نادانی با همان شوق و رغبت شر و زیان خود را دعا کند و انسان بسیار بی طاقت و شتابکار است.

بنابراین در آنچه از حضرت او می خواهی فکر کن که مشروع است و فکر کن از جهت مشروع طلب می کنی،مثلاً اگر مال یا قدرت یا علم خواستی،تأمل کن که این ها را از جهت توسعه زندگی و ادای حق می خواهی یا از برای شهوت و شهرت و زورگویی و دنیاطلبی ؟