عرفان اسلامی جلد 6 صفحه 275

و چنگ به ریسمان محکم عبادت و اطاعت زن و باعث زحمت و رنج خود و افتضاح و رسواییت در دنیا و آخرت مباش.

قرآن و مسئلۀ بخل

قرآن که کتاب حکمت و ارشاد و هدایت و کتاب آموزش و پرورش است،انسان را از بخل برحذر می دارد و بخیل را منفور حق و لایق عذاب روز قیامت می داند:

[ وَ لاٰ تَجْعَلْ یَدَکَ مَغْلُولَهً إِلیٰ عُنُقِکَ وَ لاٰ تَبْسُطْهٰا کُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً ] (1).

و دستت را بخیلانه بسته مدار [ که از انفاق در راه خدا باز مانی ] و به طور کامل هم [ در انفاق ] دست و دل باز مباش [ که چیزی برای معاش خودت باقی نماند ] که در نهایت [ نزد شایستگان ] نکوهیده [ و در زندگی خود ] درمانده گردی.

[ وَ الَّذِینَ إِذٰا أَنْفَقُوا لَمْ یُسْرِفُوا وَ لَمْ یَقْتُرُوا وَ کٰانَ بَیْنَ ذٰلِکَ قَوٰاماً ] (2).

و آنان که وقتی انفاق می کنند،نه از حدّ معمول [ و متعارف ] می گذرند و نه تنگ می گیرند و [ انفاقشان ] همواره میان این دو در حدّ اعتدال است.

افراط و تفریط در این مسئله و در تمام مسائل نهی شده،نه آن قدر باید دست عطا باز باشد که خود فقیر و نیازمند گردی و زن و فرزندت در شدت و سختی قرار گیرند و نه آن قدر دچار بخل و امساک باشی که احدی از وجودت نفعی نبرد !

بخل،نتیجۀ افراط در محبت و عشق به دنیاست،عاشق دنیا که عشقش از حد