عرفان اسلامی جلد 6 صفحه 29

[ وَ الْرُّکُوعُ أوَّلٌ وَ السُّجُودُ ثٰانٍ فَمَنْ أتیٰ بِالْأوّلِ صَلُحَ لِلثّٰانی ]

رکوع،حقیقت اول

اشاره

امام صادق علیه السلام می فرماید:

رکوع حقیقت اول و سجود حقیقت دوم است،کسی که منزل اول را با شرایط لازمش طی کرد،صلاحیت برای ورود به منزل دوم را دارد.

آری،عبادت حق چه در باطن چه در ظاهر همانند نردبان است که با طی پله اول می توان به پله دوم رسید و معلوم است که بدون طی مرحله اول رسیدن به مرحله دوم ممکن نیست.

کسی که می خواهد به نتایج و محصولات عالی عبادت برسد باید ترتیب در منازل را رعایت کند ورنه به هیچ نتیجه و سودی نخواهد رسید.

مثلاً وضو یا غسل یا تیمم مقدمه برای ورود به عبادت است،کسی که منزل طهارت را طی کند صلاحیت ورود به منزل عبادت را دارد،ولی کسی که از طهارت غفلت کرده اگر هزاران رکعت نماز بخواند،یا بدون غسل هزاران روز وارد روز ماه رمضان شود،یا بدون طهارت وارد طواف گردد،بدون شک به منزل با عظمت نماز و روزه و حج وارد نشده و زحمت بی نتیجه و کوشش بی ثمر متحمل شده است.

کسی که شرایط تکبیره الاحرام را رعایت نکرده به مملکت سورۀ حمد نرسیده و آن که حقایق این سوره را متحقق نگشته به سوره نرسیده و هر کس هماهنگ با