عرفان اسلامی جلد 6 صفحه 315

گر مردن تو ز تو تمام است***حشر تو هم اندرین مقام است

مردان که ره خدا سپردند*** در عالم زندگی بمردند

مردان همه اصل پاک دارند*** نسبت نه به آب و خاک دارند

چون آب روند بی علایق*** آمیخته با همه خلایق

این ره نه به خرقه و گلیم است*** اول قدمش دل سلیم است

حکمت در مسئلۀ فنا

ارباب یقین و سالکان طریق و عارفان وارسته و زبدگان پیراسته در معنای فنا گفته اند:تسلیم محض و محض تسلیم نسبت به تمام خواسته های حضرت حق و از خود غیر برنامه های او در دل و نفس و اعضا و جوارح اظهار نکردن،مقام فناست.

[وَ سَلِّمُوا تَسْلِیماً ] (1).

بر او درود فرستید.

همه چیز را برای او و به خاطر او خواستن،همه کاری را برای او و به خاطر او انجام دادن و خلاصه حیات و ممات را با تمام شؤونش برای او قرار دادن و به تمام معنی بی خبر شدن از انانیت و منیت،مقام فنا است و این مقام با عظمت با اجرای تمام حقوق حق و خلق همسان و هماهنگ بلکه ریشه و محرک اجرای حقوق است که حقوق خلق،اعم از زن و فرزند و پدر و مادر و تمام مردم اعم از نیک و بد امر مولاست و خواستن امر مولا و اجرا کردن آن بدون کم ترین تعلل،مقام فناست.

خوردن و خوابیدن،گفتن و شنیدن،حرکت و سکون،طلب علم و فضل، تشکیل خانواده،شرکت در اداره امور اجتماع و غم خوردن برای مسلمانان و مبارزه