عرفان اسلامی جلد 6 صفحه 327

[لَئِنْ شَکَرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکُمْ ] (1).

اگر سپاس گزاری کنید،قطعاً [ نعمتِ ] خود را بر شما می افزایم.

مرا به مزید بِرّ و انعام از جهت آن مخصوص گردانید و این اذن رجوع باز به مقام تفرقه که مستلزم کمالات بسیار است،به جهت ارشاد طالبان و تحقق به مقام تمکین و الهام بخشیدن،تا به شرائط و آداب ارشاد تمام قیام نمایم،از جمله آن انعام وبر است.

و از آداب ارشاد یکی آن است که:اینک من به آن قیام می نمایم و اول درس مسترشد آن ذکر مجاهدت و تحقق به مقامات و ثمرات آن بر وجهی کلی اجمالی تقدیم کنم،تا هم سبب تسهل تجرع مرارات ناکامی های سالک شود،در سلوک راه فنا و تحقق به آن و هم موجب مزید انبعاث و قوت داعیه او گردد در آن،چه سیر و سلوک عبارت از راه فنا رفتن است.

زیرا که آدمی در مبدأ ظهور در این نشئات عنصری به نعت فعال لما یریدی و مباشرت تصرفات و ظهور به صفات کثرت منحرف،قولاً و فعلاً منعوت می باشد و به این سبب از عالم وحدت و عدالت دور می افتد.

پس اولاً: شریعت که معین و مبین حکم وحدت و عدالت است فی جمیع الحرکات قولاً و فعلاً و میزان آن به فنای بعضی از آن اوصاف متکثر منحرف بر وی حکم می کند و به وحدت و عدالتش دلالت می فرماید.

و ثانیاً: طریقت به حکم ارادت،به قیود زیادت مقیدش می گرداند،تا بعضی از آنچه شریعت به حل و اباحت آن با او مسامحت می کرد،طریقت در آن مسامحت بر وی در بندد و به ترک و فنای افعال مباح و حلال نیز بر وی حکم کند،چنان که