عرفان اسلامی جلد 6 صفحه 346

حکمت در حقیقت دنیا و آخرت

صاحب نفس زکیه و انفاس قدسیه آخوند ملا حسین قلی بهاری،گرفتاران چاه طبیعت و اسیران هوا و هوس را این چنین موعظه فرموده اند:

ای همبازی اطفال و ای حمال اثقال ! ای محبوس چاه جاه و ای مسموم مار مال ! ای غریق بحر دنیا و ای اسیر همومات آمال ! مگر نشنیده ای و نخوانده ای:

[ إِنَّمَا الْحَیٰاهُ الدُّنْیٰا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ ] (1).

زندگی دنیا فقط بازی و سرگرمی است.

و نشنیده ای فرموده:آن حکیم غیب دان،منزه از عیب و شین را که به فرزند ارجمند خطاب کرده:

بُنَیَّ إنَّ الدُّنْیٰا بَحْرٌ عَمیقٌ قَدْ غَرَقَ فیهَا عٰالَمٌ کَثیرٌ (2).

فرزندم ! دنیا دریایی عمیق است که در آن جهانیانی غرق شده اند.

و حقیر عرض می کنم:«عن تحقیق و نحن منهم».

و اگر بخواهی عمق دریای حکمتش را بفهمی در حقیقتِ لفظ بحر عمیق فکر نما،ببین چقدر از جواهر حکمت در این صندوق کوچک برای متفکران به عنوان هدیه درج فرموده،همین قدر بدان دریا نهنگ دارد،ماهی دارد،جانورهای عجیبۀ آن بسیار،مهالک غریبۀ آن بی شمار،جزایر هولناکش زهرۀ شیران را آب و کوه های سهمناکش چه بسیار مردمان را نایاب نموده،اصل و میدان این دریا از ظلمات جهل ناشی شده است و در اودیۀ اراضی قلوب اهل غفلت جا دارد.