عرفان اسلامی جلد 6 صفحه 40

3- 3)- الهی قمشه ای.

[ یُحْکیٰ أنَّ الرَّبیعَ بْنِ خُثَیمٍ کٰانَ یَسْهَرُ بِاللَّیلِ الْفَجْرِ فی رُکُوعٍ وٰاحِدٍ فَإذٰا أصْبَحَ یَزْفِرُ وَ قٰالَ:آه سَبَقَ الْمُخْلِصُونَ وَ قُطِعَ بِنٰا ]

نقل شده که ربیع بن خثیم که یکی از عباد و زهاد ثمانیه است،شب را به یک رکوع به روز می آورد و با وجود این فریاد می زد و ناله می کرد و می گفت:دریغ که مخلصان کار خود را پیش بردند و من هنوز در اول جاده مانده ام.

شخصیت ربیع بن خثیم

آرای علما و دانشمندان دربارۀ ربیع مختلف است،گروهی او را شیعه واقعی و مخلص و از موثقین شمرده اند مانند مولا سلطان حسین واعظ استرآبادی که معاصر با شیخ بهایی بوده.

او در کتاب فارسی خود موسوم به«تحفه المؤمنین»می گوید:

او از اصحاب امام حسن علیه السلام است و چون خبر شهادت آن حضرت به او رسید چندان گریست که چشمانش معیوب شد،یکی به او گفت:چرا علاج چشمان خود نکنی ؟ گفت:من مشغول از ایشانم،آن شخص گفت:دعا کن تا بینا شوی، ربیع گفت:اهم از این مطلب هست که در آن باب دعا کنم و گفته اند:ربیع بن خثیم سخن کم می گفت و به هر فضولی در محاورات دنیا متکلم نمی شد،هر چه می فرمود همه موعظه بود و نصیحت و چون خبر شهادت شاه شهیدان امام