عرفان اسلامی جلد 8 صفحه 129

ترک باید از نظر معنی به صورت اعراض و بی رغبتی قلب و از نظر ظاهر باید به صورت ساده زیستی و آسان گذراندن زندگی باشد.

برحسب تفسیر«نهج البلاغه»از زهد استفاده می شود،زهد حالتی است روحی،زاهد از آن نظر که دلبستگی های معنوی و اخروی دارد،به مظاهر مادی زندگی بی اعتناست،این بی اعتنایی و بی توجهی،تنها در فکر و اندیشه و احساس و تعلق قلبی نیست و در مرحلۀ ضمیر پایان نمی یابد.

زاهد،در زندگی عملی خویش سادگی و قناعت را پیشه می سازد و از تنعم و تجمل و لذت گرایی پرهیز می نماید،زندگی زاهدانه آن نیست که شخص فقط در ناحیۀ اندیشه و ضمیر،وابستگی زیادی به امور مادی نداشته باشد،بلکه این است که زاهد عملاً از تنعم و تجمل و لذت گرایی پرهیز داشته باشد.

زهد یا رهبانیت

زهّاد جهان آن ها هستند که به حد اقل تمتع و بهره گیری از مادیات اکتفا کرده اند، امام علی علیه السلام از آن جهت زاهد است که نه تنها دل به دنیا نداشت،بلکه عملاً نیز از تمتع و لذت گرایی ابا داشت و به اصطلاح تارک دنیا بود.

و این غیر از رهبانیتی است که اسلام و روح معنویت با آن مخالف است که رهبانیت،بدعت است و زهد حقیقت است.

رهبانیت،بریدن از مردم و رو آوردن به عبادت است،بر اساس این اندیشه که کار دنیا و آخرت از یکدیگر جدا است،دو نوع کار بیگانه از هم است،از دو کار یکی را باید انتخاب کرد،یا باید به عبادت و ریاضت پرداخت تا در آن جهان به کار آید و یا باید متوجه زندگی و معاش بود تا در این جهان به کار آید،این رهبانیت بر ضد زندگی و بر ضد جامعه گرایی است و مستلزم کناره گیری از خلق و بریدن از مردم