عرفان اسلامی جلد 8 صفحه 17

ذیل است:

الف:مخاط به طور کلی که مانند کلیۀ مخاطهای بدن از دو طبقۀ عمقی کوریون و سطحی«پوششی»تشکیل شده است.

ب-غدد،که خود به دو نوعند:یکی غدد فولیکولر و دیگر غدد مخاطی.

1-غدد فولیکولر که چنان که در شکل خارجی زبان ذکر شد،در عقب هشت زبانی قرار گرفته و مجموعشان را لوزۀ زبانی می نامند.

2-غدد مخاطی که غدد خوشه ای هستند و مانند سایر غدد خوشه ای دهان می باشند.

روی هم رفته مجموعۀ این غدد شبیه به نعل اسبی است که قسمت میانی آن روی ثلث خلفی سطح فوقانی زبان قرار گرفته و شاخه های این نعل در امتداد کناره های زبان واقع است.

انتهای شاخه در روی سطح تحتانی زبان و مجاور رأس آن می باشد و بدین ترتیب می توان آن ها را به سه دسته تقسیم کرد:یکی:دستۀ خلفی که فرد و میانی است و در عقب هشت زبانی قرار دارد و دیگری:دستۀ طرفی که به موازات دو کنار زبان از حبه های کاسه ای شکل تا نوک زبان کشیده شده است،سوم:دستۀ قدامی تحتانی یا دستۀ نوک زبان که در سطح تحتانی این عضو و در طرفین خط وسط واقع می باشند.این دسته را به اسم غدۀ بلانده یا غدۀ نون نیز می نامند.

ج-جوانه های ذائقه،این جوانه ها مخصوص مخاط زبان اند و در ضخامت طبقۀ پوششی آن قرار گرفته و در حقیقت عضو اصلی ذائقه می باشند.

هر یک از این جوانه ها به شکل بطری ای است که ته آن روی کورین قرار گرفته و گلوی آن عموداً از طبقه های مختلفۀ سطحی پوششی عبور نموده و بالاخره، دهانۀ آن در روی سطح آزاد مخاط قرار دارد،از این دهانه چندین استطالۀ نخی