- باب 27 در بیان سکوت 1
- اشاره 1
- اشاره 3
- اشاره 4
- [قسمت اول] خلقت زبان 4
- سطح فوقانی زبان 5
- سطح تحتانی زبان 6
- اشاره 6
- کناره ها 6
- اشاره 7
- قسمت دوم ساختمان زبان 7
- رأس 7
- اشاره 7
- اسکلت استخوانی لیفی 7
- اشاره 8
- عضلات زبان 8
- غشای میانی یا غشای زبانی 8
- 1-زنخی زبانی 9
- 2-نیزه زبانی 10
- 5-حلقی زبانی 13
- 4-کامی زبانی 13
- 7-زبانی فوقانی 14
- 6-لوزه زبانی 14
- 8-زبانی تحتانی 15
- 9-عرضی 16
- اشاره 21
- منافع سکوت 26
- اشاره 26
- 1-راحتی در دنیا و آخرت 26
- 3-دوری از هوا 28
- 4-تربیت و ریاضت نفس 28
- 5-چشیدن شیرینی عبادت 29
- 7-حسن خلق 30
- 6-عفت و مروت 30
- سکوت و ضرورت آن 31
- سکوت اولیای خدا 33
- سبب هلاکت خلق 35
- شناخت معایب کلام 37
- اشاره 40
- حقیقت راحتی 42
- کوشش حق و تکاپوی باطل 43
- حرکت انسان در دنیا 46
- اشاره 46
- مسابقه در قرآن 48
- 1-راحتی در خاموشی 51
- راحتی مؤمن در دنیا 51
- اشاره 51
- اشاره 51
- 2-راحتی در خلوت 57
- 3-راحتی در گرسنگی 61
- وسایل امنیت 63
- قناعت 64
- اعتماد به خدا در کلام ابو ذر 65
- اشاره 65
- علل راحتی در دنیا 66
- اشاره 68
- قناعت 70
- اشاره 70
- اشاره 72
- قناعت در کلام سعدی 72
- بازرگان و قناعت 72
- خارکن و قناعت 72
- موسی و درویش 73
- قناعت در روایات 74
- اشاره 74
- ثروت واقعی انسان در کلام قرآن 77
- اشاره 83
- علت مؤاخذۀ مریض 85
- اشاره 85
- حقیقت حرص 85
- اشاره 88
- انسان و حرص 88
- تفسیر حرص 89
- حرص مذموم 94
- اشاره 94
- حرص مذموم در کلام نراقی 94
- حرص در روایات 97
- آفات حرص 103
- راه علاج حرص 105
- اشاره 105
- علاج حرص در کلام نراقی 106
- توکل بر خدا 113
- تقابل حرص و قناعت 114
- اشاره 116
- اشاره 118
- حقیقت زهد 118
- حد زهد در دنیا 122
- شناخت زهد 124
- نظر سالکان راه در مسئلۀ زهد 127
- اشاره 127
- زهد یا رهبانیت 129
- انبیای الهی و زهد 131
- سالکان راه با عظمت زهد 133
- از حجلۀ عروسی تا بستر شهادت 135
- شهدای کربلا،پیشوایان زاهدان تاریخ 155
- زهد در آیینۀ روایات 160
- اشاره 160
- زهد در کلام امام صادق علیه السلام 167
- زهد در کلام مجلسی رحمه الله 168
- ویژگیهای زهد 171
- ویژگیهای زاهد 173
- سراچۀ دنیا 175
- باب 32 در نکوهش دنیا 176
- اشاره 176
- اشاره 178
- حقیقت دنیا 178
- چهرۀ دنیا 179
- رابطۀ دنیایی در نهج البلاغه 181
- دنیا از دیدگاه قرآن 183
- دنیا از دیدگاه روایات 185
- اشاره 185
- دنیا از کلام امام علی علیه السلام 185
- دنیا در کلام رسول خدا صلی الله علیه و آله 188
- دنیا در کلام عیسی علیه السلام 190
- دنیا در کلام سلیمان علیه السلام 190
- دنیا از دیدگاه حکیمان و عارفان 192
- اشاره 192
- خودنمایی دنیا 197
- دوست نمایی دنیا 197
- خودآرایی دنیا 198
- حسابگری دنیا 199
- رسوایی دنیا 201
- جویندۀ دنیا 201
- مهمانی دنیا 202
- فراموشی آخرت در دنیا 203
- اشاره 206
- ثمرۀ دنیا طلبی 206
- دنیا در کلام عبد الرزاق لاهیجی 207
- حکایتی عجیب از دنیا 210
- نشانه های اهل دنیا و اهل آخرت 212
- اشاره 215
- دنیا از دیدگاه امیر المؤمنین علیه السلام 215
- دنیای اولیای خدا 218
- حکایتی عجیب از اوضاع و احوال دنیا 220
- اشاره 224
- حقیقت ورع 226
- ورع در آیینۀ روایات 230
- ورع ابن سیرین 237
- کسب آبرو به برکت ورع 238
- ورع شیخ جمال،چراغ هدایت مردم 241
- ورع نردبان ترقی میر داماد 243
- ورع از دیدگاه عارفان 245
- نصیحت عارفان به غافلان 247
- نیازهای صاحب ورع 251
- ریشۀ ورع 252
- اشاره 252
- 1-تداوم حسابرسی 252
- 2-صدق گفتار 253
- 3-صفای در معامله 254
- اشاره 254
- اخلاق عجیب ابو عثمان حیری 257
- 6-پرهیز از برنامه های بی فایده 259
- 4-احتراز از شبهات 259
- 5-پرهیز از عوامل شک 259
- 8-پرهیز از سفسطه گران 260
- 9-پرهیز از افراد بی دین 260
- 10-پرهیز از علوم ضالّه 260
- اشاره 262
- اوصاف عبرت پذیران 264
- اشاره 264
- حیات عبرت آموز اویس قرن 266
- عبرت در قرآن 271
- عبرت در نهج البلاغه 274
- اشاره 274
- عبرت در روایات 274
- خطبه 20 276
- خطبۀ 83 277
- خطبۀ 221 280
- ثمرۀ عبرت 286
- ریشۀ عبرت 287
- تاریخ آیینۀ عبرت 288
- اشاره 290
- نعمت های الهی 292
- اشاره 292
- نعمت های مادی 292
- نعمت های معنوی 294
- اشاره 296
- اشاره 297
- معرفت نفس 297
- حقیقت دل 297
- شهوت،عامل خراج 300
- تکلف در اعمال 305
- منفعت عظیم اهل شوق و محبت 307
- اشاره 307
- قضاوت سید علی شوشتری 308
- حالات سید احمد کربلایی 310
- نتیجۀ عمل با تکلّف 314
- برائت از تکلّف 315
- پنجاه صفت مؤمن 317
- نصایحی از حضرت امام صادق علیه السلام 322
- اشاره 322
- استقامت 322
- پرهیز از غذای زیاد 323
- مسکن لازم 323
- پرهیز از لباس رنگارنگ 323
- دوستی های ناپایدار 324
- فریفتگی مال 324
إنَّ الدُّنْیا دارُ صِدْقٍ لِمَنْ صَدَقَها،وَ دارُ عافِیَهٍ لِمَنْ فَهِمَ عَنْها،وَ دارُ غِنیً لِمَنْ تَزَوَّدَ مِنْها،وَ دارُ مَوْعِظَهٍ لِمَنْ اتَّعَظَ بِها،مَسْجِدُ أحِبّاءِ اللّهِ،وَ مُصَلّیٰ مَلائِکَهِ اللّهِ،وَ مَهْبِطُ وَحْیِ اللّهِ،وَ مَتْجَرُ أوْلیاءِ اللّهِ اکْتَسَبُوا فیها الرَّحْمَهَ وَ رَبِحُوا فیهَا الجَنَّهَ (1).
دنیا سرای راستی و درستی است برای کسی که آن را تصدیق به این حقیقت کند و سرای ایمنی از هر عذابی است برای کسی که آن را بفهمد و سرای توانگری است برای کسی که بیدار توشه برداشتن باشد و سرای پند و عبرت و موعظه است برای آن که پندگیر باشد،مرکز عبادت عبّاد خدا و نماز ملائکه الهی است،جایگاه نزول وحی و تجارت عاشقان خداست،اینان در دنیا به کسب رحمت حق موفق شدند و سود تجارتشان،بهشت الهی بود.
آری،معامله با دنیا به این کیفیت که حضرت علی علیه السلام بیان می دارد:معامله ای است که سودش ابدی و این چنین دنیا،دنیایی است که هر لحظه آن دارای ارزشی ما فوق تمام ارزش هاست و این گونه دنیا،همانست که رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله دربارۀ آن فرموده:
الدُّنْیا مَزْرَعَهُ الْآخِرَهِ (2).
دنیا،کشتزار آخرت است.
امام علی علیه السلام دربارۀ دنیا فرموده:
الدُّنْیا تَغُرُّ وَ تَضُرُّ وَ تَمُرُّ،إنَّ اللّهَ تَعالی لَمْ یَرْضَها ثَواباً لأوْلِیائِهِ وَ لا عِقاباً لِأعْدائِهِ وَ إنَّ أهْلَ الدُّنْیا کَرَکْبٍ بَیْنا هُمْ حَلّوا إذْ صاحَ بِهمْ سائِقُهُمْ فارْتَحَلُوا (3).
1- 1) -نهج البلاغه:حکمت 131؛بحار الأنوار:129/70،باب 122،حدیث 136.
2- 2) -مجموعه ورام:183/1؛عوالی اللآلی:267/1،حدیث 66.
3- 3) -نهج البلاغه:حکمت 415؛بحار الأنوار:132/70،باب 122،حدیث 137.