عرفان اسلامی جلد 8 صفحه 20

عزیزانی که در جستجوی حق و حقیقت هستید و می خواهید به خیر دنیا و آخرت برسید و همای سعادت و خوشبختی را برای ابد در آغوش جان بگیرید، در صفحات گذشته،عظمت خلقت زبان را یافتید و دانستید که خدای عز و جل چه قدرتی در آفرینش زبان تجلّی داده،بجاست که از این نعمت بسیار مهم الهی به طور صحیح استفاده شود و از خرج کردن آن در مواضعی که حضرت او نمی پسندد جداً خودداری کرد.

بنده،اگر بخواهد شکر این نعمت بی نظیر را به پیشگاه حضرت حق ادا کند،در درجۀ اوّل باید از گناهان مربوط به این عضو و حتی از سخنان بی فایده و بیهوده سکوت کند و در درجۀ بعد به بیان حق در تمام زمینه های لازم اقدام نماید،چنانچه حضرت صادق علیه السلام در ابتدای روایت می فرمایند:

سکوت و حرف نزدن،شعار زندگی آن کسانی است که در حقایق ثابت و محقق،بررسی و رسیدگی کامل کرده اند.

آری،صمت و خاموشی طریقۀ اهل تحقیق است و شعار کسانی است که به چشم بصیرت در احوال گذشته ها نظر کنند و تغییرات و تبدیلات که بر انبیا و ملوک و اشقیا و سعدا واقع شده تفکّر نمایند،چه معلوم است که این چنین نظر،موجب حیرت است و حیرت و تعجب موجب صمت و سکوت،سکوت از شکوه، سکوت از یاوه گویی،سکوت از هر نوع دروغ و غیبت و تهمت و باطل گویی و از همه مهم تر سکوت در برابر قضا و قدر الهی.

البته،سکوت و صمت زائد بر این از طاقت عموم بیرون است،به همین خاطر فرمود:و جَفَّ الْقَلَمُ بِهِ.