عرفان اسلامی جلد 8 صفحه 200

2- 2)- دهخدا.

می رود،یکی را از آن راه فرسنگی مانده و یکی را کم و یکی را بیش و وی ساکن نشسته که گویی همیشه اینجا خواهد بود،تدبیر کارهایی کند که تا ده سال باشد که بدان محتاج نشود و وی تا ده روز زیر خاک خواهد شد ! !

به مثنوی زیر که حاوی نکاتی بس ارزنده و در شرح حال کسانی که از حقیقت بی خبرند سروده شده،توجه کنید،تا معلوم گردد که باید دنیا را به عنوان مقدمۀ آخرت نگریست،نه جایی مستقل که مستقل نگریستن دنیا و خود خرج کردن برای آن عین حماقت و صرف بدبختی و خسارت است،اگر انسان دنیا را وسیله ای برای ساختن آخرت انتخاب کند،هم دنیا دارد و هم آخرت و اگر از دنیا برای عیش و نوش محض استفاده کند،نه دنیا دارد نه آخرت.

در این خاکی طلسم سست بنیاد***شنیدم وقتی از فرزانه استاد

خوش الحان طایری در بوستانی*** به شاخی ریخت طرح آشیانی

به محنت خار و خاشاکی کشیدی*** بر آن شاخش به صد امید چیدی

خس خشکی چو بر خاری فزودی*** نمودی از شعف دلکش سرودی

چو طرفی زان خراب آباد کردی*** زشادی نغمه ها بنیاد کردی

چو وقت آمد که بختش یاور آید*** گل امیدش از گلبن برآید

در آن فرخنده جا منزل گزیند ***در آن خرّم سرا خوشدل نشیند

که ابری ناگهان دامن کشان شد*** وزان برقی عجب دامن فشان شد

شراری ریخت بر کاشانه او*** که در هم سوخت عشرت خانه او

بجا نگذاشت در اندک زمانی ***از آن جز مشت خاکستر نشانی

چو دید این بازی از چرخ غم اندوز*** کشید از دل چو برق آهی جهان سوز

نه دستی آن که با گردون ستیزد*** نه پایی آن که از دوران گریزد

بگرییدی گهی بر خویشتن سخت*** بخندیدی گهی از سستی بخت