عرفان اسلامی جلد 8 صفحه 271

برخاستم آن را در زهد دیدم،در مقام بی نیازی برآمدم،آن را در اعتماد به حضرت رب العزه یافتم.

این چنین چهره های پاک و گوهرهای تابناک بر فراز این خاک بسیارند که مردم باید از زندگی آنان درس گرفته و از حال و وضع آنان عبرت گیرند.

و در مقابل چهره هایی در اوراق تاریخ و بر ورق آفرینش ثبت است که از رذالت و دنائت و پستی و خیانت و ستم و جنایت عجیب موجودات خطرناکی بودند که هم آنان نیز برای مردم روزگار پند و عبرتند.

شناخت نیکان و درس گرفتن از نیکی آنان و شناخت آلودگان و عبرت گرفتن از بدبختی آنان درس بزرگی است که انسان را در این دو کلاس راه رشد و کمال،تا رسیدن به مقام قرب و وصال باز است.

عبرت در قرآن

بررسی مسئلۀ عبرت در قرآن مجید ما را به این واقعیّت آشنا می کند که تمام آیات قرآن،برای اهل دل آیات عبرت و پند است.

قرآن در مواقع گوناگون و مناسبت های لازم،داستان زندگی پاکان و ستم پیشگان و عاقبت هر دو طایفه را به بهترین صورت بیان کرده و از مردم می خواهد،از زندگی پیشینیان و از به کمال رسیدن پاکان و از سرنگون شدن ستمکاران با آن همه قدرت مالی و جسمی و خدمی و حشمی،عبرت بگیرند.

قرآن،وقتی قدرت اقتصادی و سیاسی و اجتماعی ستم پیشگان را که سرنگونی آنان را کسی باور نمی کند بیان می کند،در پایان داستان نقل شده،عبرت گیری از وضع آنان را واجب می داند.