- باب 27 در بیان سکوت 1
- اشاره 1
- اشاره 3
- اشاره 4
- [قسمت اول] خلقت زبان 4
- سطح فوقانی زبان 5
- اشاره 6
- سطح تحتانی زبان 6
- کناره ها 6
- قسمت دوم ساختمان زبان 7
- اشاره 7
- رأس 7
- اسکلت استخوانی لیفی 7
- اشاره 7
- اشاره 8
- عضلات زبان 8
- غشای میانی یا غشای زبانی 8
- 1-زنخی زبانی 9
- 2-نیزه زبانی 10
- 4-کامی زبانی 13
- 5-حلقی زبانی 13
- 7-زبانی فوقانی 14
- 6-لوزه زبانی 14
- 8-زبانی تحتانی 15
- 9-عرضی 16
- اشاره 21
- 1-راحتی در دنیا و آخرت 26
- اشاره 26
- منافع سکوت 26
- 3-دوری از هوا 28
- 4-تربیت و ریاضت نفس 28
- 5-چشیدن شیرینی عبادت 29
- 7-حسن خلق 30
- 6-عفت و مروت 30
- سکوت و ضرورت آن 31
- سکوت اولیای خدا 33
- سبب هلاکت خلق 35
- شناخت معایب کلام 37
- اشاره 40
- حقیقت راحتی 42
- کوشش حق و تکاپوی باطل 43
- حرکت انسان در دنیا 46
- اشاره 46
- مسابقه در قرآن 48
- راحتی مؤمن در دنیا 51
- 1-راحتی در خاموشی 51
- اشاره 51
- اشاره 51
- 2-راحتی در خلوت 57
- 3-راحتی در گرسنگی 61
- وسایل امنیت 63
- قناعت 64
- اشاره 65
- اعتماد به خدا در کلام ابو ذر 65
- علل راحتی در دنیا 66
- اشاره 68
- قناعت 70
- اشاره 70
- اشاره 72
- خارکن و قناعت 72
- قناعت در کلام سعدی 72
- بازرگان و قناعت 72
- موسی و درویش 73
- اشاره 74
- قناعت در روایات 74
- ثروت واقعی انسان در کلام قرآن 77
- اشاره 83
- علت مؤاخذۀ مریض 85
- اشاره 85
- حقیقت حرص 85
- انسان و حرص 88
- اشاره 88
- تفسیر حرص 89
- اشاره 94
- حرص مذموم 94
- حرص مذموم در کلام نراقی 94
- حرص در روایات 97
- آفات حرص 103
- راه علاج حرص 105
- اشاره 105
- علاج حرص در کلام نراقی 106
- توکل بر خدا 113
- تقابل حرص و قناعت 114
- اشاره 116
- حقیقت زهد 118
- اشاره 118
- حد زهد در دنیا 122
- شناخت زهد 124
- اشاره 127
- نظر سالکان راه در مسئلۀ زهد 127
- زهد یا رهبانیت 129
- انبیای الهی و زهد 131
- سالکان راه با عظمت زهد 133
- از حجلۀ عروسی تا بستر شهادت 135
- شهدای کربلا،پیشوایان زاهدان تاریخ 155
- زهد در آیینۀ روایات 160
- اشاره 160
- زهد در کلام امام صادق علیه السلام 167
- زهد در کلام مجلسی رحمه الله 168
- ویژگیهای زهد 171
- ویژگیهای زاهد 173
- سراچۀ دنیا 175
- باب 32 در نکوهش دنیا 176
- اشاره 176
- اشاره 178
- حقیقت دنیا 178
- چهرۀ دنیا 179
- رابطۀ دنیایی در نهج البلاغه 181
- دنیا از دیدگاه قرآن 183
- دنیا از دیدگاه روایات 185
- اشاره 185
- دنیا از کلام امام علی علیه السلام 185
- دنیا در کلام رسول خدا صلی الله علیه و آله 188
- دنیا در کلام عیسی علیه السلام 190
- دنیا در کلام سلیمان علیه السلام 190
- دنیا از دیدگاه حکیمان و عارفان 192
- اشاره 192
- خودنمایی دنیا 197
- دوست نمایی دنیا 197
- خودآرایی دنیا 198
- حسابگری دنیا 199
- رسوایی دنیا 201
- جویندۀ دنیا 201
- مهمانی دنیا 202
- فراموشی آخرت در دنیا 203
- اشاره 206
- ثمرۀ دنیا طلبی 206
- دنیا در کلام عبد الرزاق لاهیجی 207
- حکایتی عجیب از دنیا 210
- نشانه های اهل دنیا و اهل آخرت 212
- اشاره 215
- دنیا از دیدگاه امیر المؤمنین علیه السلام 215
- دنیای اولیای خدا 218
- حکایتی عجیب از اوضاع و احوال دنیا 220
- اشاره 224
- حقیقت ورع 226
- ورع در آیینۀ روایات 230
- ورع ابن سیرین 237
- کسب آبرو به برکت ورع 238
- ورع شیخ جمال،چراغ هدایت مردم 241
- ورع نردبان ترقی میر داماد 243
- ورع از دیدگاه عارفان 245
- نصیحت عارفان به غافلان 247
- نیازهای صاحب ورع 251
- 1-تداوم حسابرسی 252
- اشاره 252
- ریشۀ ورع 252
- 2-صدق گفتار 253
- 3-صفای در معامله 254
- اشاره 254
- اخلاق عجیب ابو عثمان حیری 257
- 5-پرهیز از عوامل شک 259
- 4-احتراز از شبهات 259
- 6-پرهیز از برنامه های بی فایده 259
- 8-پرهیز از سفسطه گران 260
- 10-پرهیز از علوم ضالّه 260
- 9-پرهیز از افراد بی دین 260
- اشاره 262
- اوصاف عبرت پذیران 264
- اشاره 264
- حیات عبرت آموز اویس قرن 266
- عبرت در قرآن 271
- عبرت در نهج البلاغه 274
- اشاره 274
- عبرت در روایات 274
- خطبه 20 276
- خطبۀ 83 277
- خطبۀ 221 280
- ثمرۀ عبرت 286
- ریشۀ عبرت 287
- تاریخ آیینۀ عبرت 288
- اشاره 290
- اشاره 292
- نعمت های الهی 292
- نعمت های مادی 292
- نعمت های معنوی 294
- اشاره 296
- معرفت نفس 297
- اشاره 297
- حقیقت دل 297
- شهوت،عامل خراج 300
- تکلف در اعمال 305
- اشاره 307
- منفعت عظیم اهل شوق و محبت 307
- قضاوت سید علی شوشتری 308
- حالات سید احمد کربلایی 310
- نتیجۀ عمل با تکلّف 314
- برائت از تکلّف 315
- پنجاه صفت مؤمن 317
- نصایحی از حضرت امام صادق علیه السلام 322
- اشاره 322
- استقامت 322
- پرهیز از لباس رنگارنگ 323
- پرهیز از غذای زیاد 323
- مسکن لازم 323
- دوستی های ناپایدار 324
- فریفتگی مال 324
درآیند.*آنان را از چشمه ای بسیار داغ می نوشانند؛*برای آنان طعامی جز خار خشک و زهرآگین وجود ندارد*که نه فربه می کند و نه از گرسنگی بی نیاز می نماید.
حضرت علی علیه السلام می فرماید:
فَرُبَّ دائِبٍ مُضَیِّعٌ وَ رُبَّ کادِحٍ خاسِرٌ (1).
چه بسا فعال پرحرکت و حرارتی که نابود کننده است و چه بسا به رنج کوشنده ای که زیانکار و ضرر کننده.
وضع اکثر مردم امروز،به خصوص در اروپا و آمریکا و کشورهای کمونیستی و بعضی از کشورهای به ظاهر اسلامی در حقیقت مصداق دو جملۀ بالاست،چه زحمت ها که می کشند،چه رنج ها که می برند،چه مشقّت ها که تحمّل می نمایند آن هم در راه پول و مقام،آن هم به قیمت قتل و غارت و عاقبت،تمام اموال را بجای می گذارند و مقام را از دست می دهند و با پرونده ای که جز در جنایت مسابقه ای نداشتند به محکمۀ عدل الهی وارد شده و به حکم حضرت حق به اشدّ عذاب دچار می گردند.
حرکت انسان در دنیا
اشاره
صاحب«ترجمه و تفسیر نهج البلاغه»گفتار محکمی دارد بدین قرار (2):
شاید بتوان گفت عمومی ترین پدیده ای که در کرۀ خاکی فراگیر همۀ جانداران است،حرکت و جنبش است.
1- 1) -نهج البلاغه:خطبۀ 129؛بحار الأنوار:108/100،باب 2،حدیث 8.
2- 2) -ترجمه و تفسیر نهج البلاغه:156/6.