عرفان اسلامی جلد 8 صفحه 61

یعنی:چون زبان و گوش و چشم،به صورت ذکر و آثار و عبر که رغایب غایات حس است ظاهر گشتند،حینئذٍ غفلت از حواسّ او،منقمع و مندفع شود،تا هیچ قولی و نظری و سماعی از این کامل،جز از سر حضور و یقظت صادر نشود،پس این مفاتیح،اثری به صورت قوامع عزّت پیدا آمد و از این مدارک،حسّی ظاهر به اعلام عملی تخلّق.

از آن وجه استعارت فرموده است که نشان عمل تخلّق به اسم سمیع و بصیر و قائل آن است که زبان و گوش و چشم به گفت و شنید و دید و ذکر و سماع و رؤیت حق و آثار و عبر او مصروف باشد و آلات این تخلّق و ظهور او بالفعل،جز این مدارک مذکور نیستند،لاجرم ایشان از این جهت،نشان های عملی تخلق آمدند (1).

3-راحتی در گرسنگی

امام صادق علیه السلام می فرماید:

سوّمین چیزی که در دنیا راحت انسان است گرسنگی است که البته،منظور از آن کم خوری یا به اندازه خوردن است که کم خوری و گرسنگی کشندۀ شهوات و وساوس است.

هر چه شکم پرتر باشد،آتش شهوات روشن تر است و برای پر کردن های بعدی،به طور مرتّب انسان دچار وسوسه،در به دست آوردن مال دنیا خواهد بود و آن چنان گرفتار همّ و غم است که لحظه ای امنیّت درون و سلامت زندگی ندارد.

در فضیلت جوع و کم خوری در باب چهل و یکم«مصباح الشریعه»که باب