- باب 27 در بیان سکوت 1
- اشاره 1
- اشاره 3
- اشاره 4
- [قسمت اول] خلقت زبان 4
- سطح فوقانی زبان 5
- اشاره 6
- سطح تحتانی زبان 6
- کناره ها 6
- قسمت دوم ساختمان زبان 7
- اشاره 7
- اسکلت استخوانی لیفی 7
- اشاره 7
- رأس 7
- اشاره 8
- عضلات زبان 8
- غشای میانی یا غشای زبانی 8
- 1-زنخی زبانی 9
- 2-نیزه زبانی 10
- 4-کامی زبانی 13
- 5-حلقی زبانی 13
- 6-لوزه زبانی 14
- 7-زبانی فوقانی 14
- 8-زبانی تحتانی 15
- 9-عرضی 16
- اشاره 21
- 1-راحتی در دنیا و آخرت 26
- اشاره 26
- منافع سکوت 26
- 3-دوری از هوا 28
- 4-تربیت و ریاضت نفس 28
- 5-چشیدن شیرینی عبادت 29
- 7-حسن خلق 30
- 6-عفت و مروت 30
- سکوت و ضرورت آن 31
- سکوت اولیای خدا 33
- سبب هلاکت خلق 35
- شناخت معایب کلام 37
- اشاره 40
- حقیقت راحتی 42
- کوشش حق و تکاپوی باطل 43
- اشاره 46
- حرکت انسان در دنیا 46
- مسابقه در قرآن 48
- راحتی مؤمن در دنیا 51
- 1-راحتی در خاموشی 51
- اشاره 51
- اشاره 51
- 2-راحتی در خلوت 57
- 3-راحتی در گرسنگی 61
- وسایل امنیت 63
- قناعت 64
- اشاره 65
- اعتماد به خدا در کلام ابو ذر 65
- علل راحتی در دنیا 66
- اشاره 68
- قناعت 70
- اشاره 70
- اشاره 72
- قناعت در کلام سعدی 72
- خارکن و قناعت 72
- بازرگان و قناعت 72
- موسی و درویش 73
- اشاره 74
- قناعت در روایات 74
- ثروت واقعی انسان در کلام قرآن 77
- اشاره 83
- علت مؤاخذۀ مریض 85
- اشاره 85
- حقیقت حرص 85
- انسان و حرص 88
- اشاره 88
- تفسیر حرص 89
- اشاره 94
- حرص مذموم 94
- حرص مذموم در کلام نراقی 94
- حرص در روایات 97
- آفات حرص 103
- راه علاج حرص 105
- اشاره 105
- علاج حرص در کلام نراقی 106
- توکل بر خدا 113
- تقابل حرص و قناعت 114
- اشاره 116
- حقیقت زهد 118
- اشاره 118
- حد زهد در دنیا 122
- شناخت زهد 124
- اشاره 127
- نظر سالکان راه در مسئلۀ زهد 127
- زهد یا رهبانیت 129
- انبیای الهی و زهد 131
- سالکان راه با عظمت زهد 133
- از حجلۀ عروسی تا بستر شهادت 135
- شهدای کربلا،پیشوایان زاهدان تاریخ 155
- زهد در آیینۀ روایات 160
- اشاره 160
- زهد در کلام امام صادق علیه السلام 167
- زهد در کلام مجلسی رحمه الله 168
- ویژگیهای زهد 171
- ویژگیهای زاهد 173
- سراچۀ دنیا 175
- باب 32 در نکوهش دنیا 176
- اشاره 176
- حقیقت دنیا 178
- اشاره 178
- چهرۀ دنیا 179
- رابطۀ دنیایی در نهج البلاغه 181
- دنیا از دیدگاه قرآن 183
- دنیا از دیدگاه روایات 185
- اشاره 185
- دنیا از کلام امام علی علیه السلام 185
- دنیا در کلام رسول خدا صلی الله علیه و آله 188
- دنیا در کلام عیسی علیه السلام 190
- دنیا در کلام سلیمان علیه السلام 190
- دنیا از دیدگاه حکیمان و عارفان 192
- اشاره 192
- خودنمایی دنیا 197
- دوست نمایی دنیا 197
- خودآرایی دنیا 198
- حسابگری دنیا 199
- رسوایی دنیا 201
- جویندۀ دنیا 201
- مهمانی دنیا 202
- فراموشی آخرت در دنیا 203
- ثمرۀ دنیا طلبی 206
- اشاره 206
- دنیا در کلام عبد الرزاق لاهیجی 207
- حکایتی عجیب از دنیا 210
- نشانه های اهل دنیا و اهل آخرت 212
- دنیا از دیدگاه امیر المؤمنین علیه السلام 215
- اشاره 215
- دنیای اولیای خدا 218
- حکایتی عجیب از اوضاع و احوال دنیا 220
- اشاره 224
- حقیقت ورع 226
- ورع در آیینۀ روایات 230
- ورع ابن سیرین 237
- کسب آبرو به برکت ورع 238
- ورع شیخ جمال،چراغ هدایت مردم 241
- ورع نردبان ترقی میر داماد 243
- ورع از دیدگاه عارفان 245
- نصیحت عارفان به غافلان 247
- نیازهای صاحب ورع 251
- ریشۀ ورع 252
- اشاره 252
- 1-تداوم حسابرسی 252
- 2-صدق گفتار 253
- 3-صفای در معامله 254
- اشاره 254
- اخلاق عجیب ابو عثمان حیری 257
- 5-پرهیز از عوامل شک 259
- 4-احتراز از شبهات 259
- 6-پرهیز از برنامه های بی فایده 259
- 8-پرهیز از سفسطه گران 260
- 10-پرهیز از علوم ضالّه 260
- 9-پرهیز از افراد بی دین 260
- اشاره 262
- اشاره 264
- اوصاف عبرت پذیران 264
- حیات عبرت آموز اویس قرن 266
- عبرت در قرآن 271
- عبرت در نهج البلاغه 274
- اشاره 274
- عبرت در روایات 274
- خطبه 20 276
- خطبۀ 83 277
- خطبۀ 221 280
- ثمرۀ عبرت 286
- ریشۀ عبرت 287
- تاریخ آیینۀ عبرت 288
- اشاره 290
- اشاره 292
- نعمت های الهی 292
- نعمت های مادی 292
- نعمت های معنوی 294
- اشاره 296
- اشاره 297
- معرفت نفس 297
- حقیقت دل 297
- شهوت،عامل خراج 300
- تکلف در اعمال 305
- اشاره 307
- منفعت عظیم اهل شوق و محبت 307
- قضاوت سید علی شوشتری 308
- حالات سید احمد کربلایی 310
- نتیجۀ عمل با تکلّف 314
- برائت از تکلّف 315
- پنجاه صفت مؤمن 317
- نصایحی از حضرت امام صادق علیه السلام 322
- استقامت 322
- اشاره 322
- پرهیز از غذای زیاد 323
- پرهیز از لباس رنگارنگ 323
- مسکن لازم 323
- دوستی های ناپایدار 324
- فریفتگی مال 324
و بی خبری و آزاد کردن آنان از مشکلات مادی و معنوی است و حرص به رساندن خود به نقطۀ با عظمت لقای حق و خشنودی حضرت دوست،چنان که اخلاق همۀ انبیا و امامان و اولیا بوده و قرآن مجید به این حقیقت،ناطق است.
آری،چه سرمایه ای از معرفت به حق و چه مایه ای از حرص زدن برای رسیدن به آغوش رحمت و مغفرت محبوب،پر منفعت تر و سودمندتر است ؟ !
حرص مذموم
اشاره
در سطور گذشته به این حقیقت اشاره شد که اگر دست حرص از دامن هدایت حق کوتاه گردد و مهار حرص به دست ناپاک هوای نفس بیفتد،آدمی دچار بلای دنیا و عذاب آخرت می گردد.
حرص،در صورتی که در کنار چراغ پر فروغ هدایت قرار نگیرد،از انسان در جهت مقام،فرعون و در جنب مال،قارون و در کنار دانش،بلعم باعورا می سازد ! !
حملات شدید دانشمندان علم اخلاق به مسئلۀ حرص به عنوان یکی از بدترین رذائل،متوجه چنین حرصی است.
حرص مذموم در کلام نراقی
فقیه بزرگ،ملا احمد نراقی در باب حرص مذموم می فرماید (1):
از رذایل متعلّقه به قوۀ شهویه،صفت حرص است و آن صفتی است نفسانیه که آدمی را می دارد بر جمع نمودن زاید از آنچه به آن احتیاج دارد و این صفت،یکی از شعب حبّ دنیا و از جمله صفات مهلکه و اخلاق مضلّه است،بلکه این صفت
1- 1) -معراج السعاده:301 در بیان صفت حرص.