- باب 46 مسئله بیان و کلام و سخن گفتن 1
- اشاره 1
- حقیقت سخن و کلام 2
- اشاره 2
- سخن اولیای الهی 4
- انسان و روح اعظم در کلام ملا صدرا 5
- دو واقعیّت در سخن 12
- اوصاف قول در قرآن 14
- اشاره 14
- 1-قول بلیغ 15
- اشاره 15
- واعظ و قول بلیغ 16
- اشاره 20
- 3-قول عدل 20
- قضاوت و شهادت 21
- رشوه و حرمت آن 26
- شرایط قضا در کلام امام علی علیه السلام 29
- معامله نکردن دین با هوای نفس 32
- اشاره 34
- 4-قول حسن 34
- قول حسن در روایات 35
- 5-قول احسن 40
- اشاره 40
- 6-قول کریم 47
- 7-قول لیّن 47
- 8-قول ایمان 49
- 9-قول سدید 50
- 10-قول معروف 51
- 11-قول میسور 52
- آفات زبان 54
- اشاره 56
- باب 47 در مدح و ذم 56
- کلام بیهوده 56
- حقیقت مدح و ذمّ 58
- مدح و ذمّ دیگران 60
- استحقاق مدح و ذمّ 62
- مدح و ذمّ بیجا 63
- اشاره 69
- حقیقت مراء و جدال 70
- جدال احسن 73
- جدال غیر مشروع 76
- آفات مراء و جدال 79
- اشاره 79
- 1-عدم پذیرش حق 80
- 2-تظاهر و ریاکاری 82
- 3-خشم و غضب 83
- 4-حقد و کینه توزی 84
- 5-رشک و حسد 85
- 6-کناره جویی از مردم 86
- 8-تکبّر و برتری جویی 89
- 9-کنجکاوی از عیوب مردم 91
- 11-تزکیۀ نفس و خودستایی 95
- 12-نفاق و دورویی 96
- منشأ مراء و جدال 97
- اشاره 98
- باب 49 در مسئله غیبت 98
- گناه غیبت 101
- اشاره 101
- مقامی از مقامات اولیا 103
- دم عیسوی اولیا 105
- مجلسی در کلام عارفی سترگ 107
- رابطۀ اولیا با عالم غیب 110
- قدرت معنوی اولیا 111
- غیبت،مانع وصول به حق 112
- اشاره 114
- روایات باب غیبت 114
- روزۀ اهل غیبت 115
- غیبت و ربا 116
- موارد جواز غیبت 119
- ریشۀ انواع غیبت 123
- اشاره 124
- سلامت دنیا و آخرت 124
- باب 50 در ریا و تظاهر 124
- حقیقت ریا و تظاهر 126
- پروندۀ حرکات انسان 127
- نامه ای تکان دهنده 129
- اشاره 131
- کلام غزالی دربارۀ ریا 131
- ریا در نماز 132
- عبادت خالصانه 134
- عبادت ناخالص 134
- ریشه کنی ریا 136
- مزد ریاکار 138
- ریای چشم 139
- اشاره 139
- موارد ریا 139
- ریای در اکل 139
- ریای در راه رفتن 140
- ریای در کلام 140
- ریای در مجالست 140
- ریای در خنده 141
- ریای در لباس 141
- ریای در نماز و حج و جهاد 141
- اخلاص در عمل 142
- روایات باب ریا 143
- اشاره 143
- علامت ریاکار 144
- رضایت قلبی بعد از عمل خیر 145
- اشاره 148
- ضرر حسادت 149
- حسد حاسد 151
- توبۀ حسود 152
- حسد در قرآن 152
- حسد در روایات 155
- اشاره 159
- صلاح و فساد دین 161
- اشاره 162
- قرآن و طمع 162
- اقسام طمع در قرآن 163
- روایات طمع 166
- شراب شیطان 170
- ریشۀ طمع 171
- اشاره 174
- عبرت از طمع کار 175
- اشاره 178
- حقیقت سخاوت 181
- سخاوت انبیا 182
- نشانه های سخاوت 187
- سخی و بخیل 190
- سخاوت با مال حلال 191
- مالک حقیقی 192
- ذخیرۀ مال برای وارث 194
- اشاره 198
- اخذ و عطای نادرست 200
- اشاره 200
- اشاره 205
- اهل نجات در اخذ و عطا 205
- ورع و عفت نفس 205
- عزّت نفس 206
- اشاره 208
- نعمت برادری و اخوّت 210
- اشاره 210
- اخوّت در بنی آدم 211
- اشاره 215
- مشورت در اسلام 217
- قرآن و مشورت 220
- روایات و مشورت 221
- مشورت در امور دنیایی 225
- نتیجۀ مشورت 227
- اشاره 229
- حقیقت حلم و بردباری 232
- حلم در قرآن مجید 234
- حلم در روایات 238
- قرآن و غضب 240
- روایات و غضب 242
- اشاره 248
- اسباب غضب 249
- علاج اسباب غضب 250
- حلم و بردباری خواجه نصیر الدین طوسی 254
- حلم و بردباری آیت اللّه اصفهانی 255
- بردباری علامۀ کاشف الغطا 258
- حلم و بردباری ملا مهدی نراقی 259
- موقعیت های حلم 262
- اشاره 262
- تقابل حلم و غضب 263
- اشاره 265
- باب 58 در تواضع 265
- اشاره 267
- حقیقت تواضع و فروتنی 267
- تکبر در برابر هوای نفس 269
- عبودیت نفس 273
- اشاره 276
- ربوبیّت در قرآن 279
- اشاره 281
- ربوبیّت در دعای عرفه 281
- اشاره 283
- اندیشه در آیات توحید،بهترین راه تواضع 283
- اندیشه در گوش و چشم 284
- منبع روزی 284
- منبع حیات 286
- اشاره 289
- روایات تواضع 289
- پیرزن و مشک آب 294
- اشاره 294
- رسول خدا صلی الله علیه و آله و تواضع 294
- توبۀ جوان یهودی 296
- کنیز گریان 297
- تواضع حضرت آیت اللّه بروجردی رحمه الله 298
- اشاره 301
- سیمای مؤمنان و متواضعان 301
- مؤمنان و محبّان امیر مؤمنان 304
- تواضع برای خدا 306
- تواضع منشأ خشوع 309
- اشاره 311
- حقیقت اقتدا 314
- حقیقت انسان و انسانیت در روایات 316
- اشاره 322
- مقتدای حقیقی انسان 323
- اشاره 325
- اقتدای به پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله 325
- اقتدای به ائمۀ معصومین علیهم السلام 328
- حقیقت محمدیه 328
- مقتدا در دنیا و آخرت 330
- اقتدا به اولیا 333
- اقتدای صحیح بهترین راه هدایت 335
- اقتدا به آیین حنیف 337
- اشاره 339
- عفو و گذشت 342
- اشاره 344
- عفو در قرآن مجید 344
- عفو خداوند از بندگان 344
- عفو بندگان از خطاکاران 346
- عفو در روایات 348
- ابو ضمضم و عفو 355
- اشاره 357
- حقیقت خلق حسن 359
- اشاره 364
- اشاره 367
- علم دین 367
- علم به تقوا و یقین 368
- طلب علم 370
- تمام علوم در کلام امام صادق علیه السلام 370
- شناخت نفس 372
- علم بی منفعت 374
- علم و عمل 377
- اوصاف معلّم 378
- اوصاف معلّم و متعلّم 378
- اشاره 378
- اوصاف متعلّم 379
- علم در نزد انبیا 380
- اشاره 380
- علم کسبی و قدرتی 382
- اشاره 384
- حقیقت فتوا 386
- اشاره 386
- فتوای علامه شلتوت 388
- فتوای میرزا حسن شیرازی 389
- فتواهایی دیگر از علماء 389
- نظر شهید ثانی به مفتی و فتوا 390
- اشاره 391
- فاقدان شرایط فتوا 392
- فتوا در روایات 393
- فتوا از نگاه بزرگان 398
- معرفت ناسخ و منسوخ 408
حق و عذاب سخت خداوند در قیامت کبری است !
امام علیه السلام می فرماید:
سخن خود را قبل از اظهار در ترازوی عقل بسنج که منظور حضرت از عقل در این روایت در درجۀ اوّل قرآن مجید است که جلوه ای از عقل بی نهایت در بی نهایت است و در درجۀ بعد عقل انبیا به خصوص نبی اسلام صلی الله علیه و آله و عقل ائمۀ طاهرین علیهم السلام است که این عقول به حقیقت عقول فعاله و عقول کلیّه و عقول معصوم از خطایند و قابل مقایسه و نسبت گیری با عقول جزئیه که از درک بعضی از ضروریات نیز عاجزند نیست.
اوصاف قول در قرآن
اشاره
با دقت در کتاب خدا این منبع فیض بی نهایت به این نتیجه می رسیم که وقتی سخن با ترازوی قرآن سنجیده می شود،جز یازده گونه سخن که مورد رضایت حق است و اظهارش دارای سود دنیایی و آخرتی است سخن و کلام با ارزشی در دنیای بیان و فضای کلام باقی نمی ماند هرگاه یکی از اوصاف یازده گانه ای که قرآن برای سنجش بیان می دارد در کلام انسان باشد آن کلام قابل گفتن و اظهار کردن است ورنه تکلم به سخن حرام و مورث پلیدی روح و آلودگی قلب و تاریکی درون و شر دنیا و آخرت است.
اوصافی که قرآن مجید برای قول بیان می دارد که ترازوی الهی برای سنجش سخن است بدین قرار است:
1-قول بلیغ
2-قول صدق
3-قول عدل