عرفان اسلامی جلد 10 صفحه 2

[ ألْکَلٰامُ اظْهٰارُ مٰا فی قَلْبِ الْمَرْءِ مِنَ الصَّفٰاءِ وَ الْکَدَرِ وَ الْعِلْمِ وَ الْجَهْلِ،قٰالَ أَمیر الْمُؤْمنینَ علیه السلام:اَلْمَرْءٌ مَخْبُوءٌ تَحْتَ لِسٰانِهِ ]

حقیقت سخن و کلام

اشاره

در این فصل،امام صادق علیه السلام به یکی از بزرگ ترین نعمت های الهی که در قرآن مجید به عنوان یکی از نعمت های ربوبی شمرده شده یعنی مسئله بیان و کلام و سخن گفتن اشاره می فرماید:

[ الرَّحْمٰنُ* عَلَّمَ الْقُرْآنَ* خَلَقَ الْإِنْسٰانَ* عَلَّمَهُ الْبَیٰانَ ] (1).

[ خدای ] رحمان*قرآن را تعلیم داد.*انسان را آفرید؛*به او بیان آموخت.

سخن و کلام همان طور که امام به حق ناطق می فرماید:علّت ظهور باطن متکلّم و گوینده است.سخن نشان می دهد که درون گوینده در چه وضعی است ؟

آیا اهل صفاست،یعنی درونی آراسته به ایمان و حقیقت و فضیلت و کرامت دارد که اگر این گونه باشد،سخنش حق و کلامش چراغ هدایت و بیانش امر به معروف و نهی از منکر و وسیلۀ نشر علم و اخلاق و حسنات است.

و اگر کلامش لغو و بیهوده و سخنش بی معنی و باطل است،روشن می کند که