- اشاره 1
- باب 46 مسئله بیان و کلام و سخن گفتن 1
- حقیقت سخن و کلام 2
- اشاره 2
- سخن اولیای الهی 4
- انسان و روح اعظم در کلام ملا صدرا 5
- دو واقعیّت در سخن 12
- اوصاف قول در قرآن 14
- اشاره 14
- اشاره 15
- 1-قول بلیغ 15
- واعظ و قول بلیغ 16
- 3-قول عدل 20
- اشاره 20
- قضاوت و شهادت 21
- رشوه و حرمت آن 26
- شرایط قضا در کلام امام علی علیه السلام 29
- معامله نکردن دین با هوای نفس 32
- 4-قول حسن 34
- اشاره 34
- قول حسن در روایات 35
- اشاره 40
- 5-قول احسن 40
- 6-قول کریم 47
- 7-قول لیّن 47
- 8-قول ایمان 49
- 9-قول سدید 50
- 10-قول معروف 51
- 11-قول میسور 52
- آفات زبان 54
- کلام بیهوده 56
- اشاره 56
- باب 47 در مدح و ذم 56
- حقیقت مدح و ذمّ 58
- مدح و ذمّ دیگران 60
- استحقاق مدح و ذمّ 62
- مدح و ذمّ بیجا 63
- اشاره 69
- حقیقت مراء و جدال 70
- جدال احسن 73
- جدال غیر مشروع 76
- آفات مراء و جدال 79
- اشاره 79
- 1-عدم پذیرش حق 80
- 2-تظاهر و ریاکاری 82
- 3-خشم و غضب 83
- 4-حقد و کینه توزی 84
- 5-رشک و حسد 85
- 6-کناره جویی از مردم 86
- 8-تکبّر و برتری جویی 89
- 9-کنجکاوی از عیوب مردم 91
- 11-تزکیۀ نفس و خودستایی 95
- 12-نفاق و دورویی 96
- منشأ مراء و جدال 97
- باب 49 در مسئله غیبت 98
- اشاره 98
- اشاره 101
- گناه غیبت 101
- مقامی از مقامات اولیا 103
- دم عیسوی اولیا 105
- مجلسی در کلام عارفی سترگ 107
- رابطۀ اولیا با عالم غیب 110
- قدرت معنوی اولیا 111
- غیبت،مانع وصول به حق 112
- اشاره 114
- روایات باب غیبت 114
- روزۀ اهل غیبت 115
- غیبت و ربا 116
- موارد جواز غیبت 119
- ریشۀ انواع غیبت 123
- باب 50 در ریا و تظاهر 124
- سلامت دنیا و آخرت 124
- اشاره 124
- حقیقت ریا و تظاهر 126
- پروندۀ حرکات انسان 127
- نامه ای تکان دهنده 129
- اشاره 131
- کلام غزالی دربارۀ ریا 131
- ریا در نماز 132
- عبادت خالصانه 134
- عبادت ناخالص 134
- ریشه کنی ریا 136
- مزد ریاکار 138
- ریای چشم 139
- اشاره 139
- موارد ریا 139
- ریای در اکل 139
- ریای در کلام 140
- ریای در راه رفتن 140
- ریای در مجالست 140
- ریای در لباس 141
- ریای در خنده 141
- ریای در نماز و حج و جهاد 141
- اخلاص در عمل 142
- روایات باب ریا 143
- اشاره 143
- علامت ریاکار 144
- رضایت قلبی بعد از عمل خیر 145
- اشاره 148
- ضرر حسادت 149
- حسد حاسد 151
- توبۀ حسود 152
- حسد در قرآن 152
- حسد در روایات 155
- اشاره 159
- صلاح و فساد دین 161
- اشاره 162
- قرآن و طمع 162
- اقسام طمع در قرآن 163
- روایات طمع 166
- شراب شیطان 170
- ریشۀ طمع 171
- اشاره 174
- عبرت از طمع کار 175
- اشاره 178
- حقیقت سخاوت 181
- سخاوت انبیا 182
- نشانه های سخاوت 187
- سخی و بخیل 190
- سخاوت با مال حلال 191
- مالک حقیقی 192
- ذخیرۀ مال برای وارث 194
- اشاره 198
- اخذ و عطای نادرست 200
- اشاره 200
- اشاره 205
- اهل نجات در اخذ و عطا 205
- ورع و عفت نفس 205
- عزّت نفس 206
- اشاره 208
- اشاره 210
- نعمت برادری و اخوّت 210
- اخوّت در بنی آدم 211
- اشاره 215
- مشورت در اسلام 217
- قرآن و مشورت 220
- روایات و مشورت 221
- مشورت در امور دنیایی 225
- نتیجۀ مشورت 227
- اشاره 229
- حقیقت حلم و بردباری 232
- حلم در قرآن مجید 234
- حلم در روایات 238
- قرآن و غضب 240
- روایات و غضب 242
- اشاره 248
- اسباب غضب 249
- علاج اسباب غضب 250
- حلم و بردباری خواجه نصیر الدین طوسی 254
- حلم و بردباری آیت اللّه اصفهانی 255
- بردباری علامۀ کاشف الغطا 258
- حلم و بردباری ملا مهدی نراقی 259
- موقعیت های حلم 262
- اشاره 262
- تقابل حلم و غضب 263
- اشاره 265
- باب 58 در تواضع 265
- حقیقت تواضع و فروتنی 267
- اشاره 267
- تکبر در برابر هوای نفس 269
- عبودیت نفس 273
- اشاره 276
- ربوبیّت در قرآن 279
- ربوبیّت در دعای عرفه 281
- اشاره 281
- اندیشه در آیات توحید،بهترین راه تواضع 283
- اشاره 283
- اندیشه در گوش و چشم 284
- منبع روزی 284
- منبع حیات 286
- اشاره 289
- روایات تواضع 289
- رسول خدا صلی الله علیه و آله و تواضع 294
- اشاره 294
- پیرزن و مشک آب 294
- توبۀ جوان یهودی 296
- کنیز گریان 297
- تواضع حضرت آیت اللّه بروجردی رحمه الله 298
- اشاره 301
- سیمای مؤمنان و متواضعان 301
- مؤمنان و محبّان امیر مؤمنان 304
- تواضع برای خدا 306
- تواضع منشأ خشوع 309
- اشاره 311
- حقیقت اقتدا 314
- حقیقت انسان و انسانیت در روایات 316
- اشاره 322
- مقتدای حقیقی انسان 323
- اشاره 325
- اقتدای به پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله 325
- حقیقت محمدیه 328
- اقتدای به ائمۀ معصومین علیهم السلام 328
- مقتدا در دنیا و آخرت 330
- اقتدا به اولیا 333
- اقتدای صحیح بهترین راه هدایت 335
- اقتدا به آیین حنیف 337
- اشاره 339
- عفو و گذشت 342
- اشاره 344
- عفو خداوند از بندگان 344
- عفو در قرآن مجید 344
- عفو بندگان از خطاکاران 346
- عفو در روایات 348
- ابو ضمضم و عفو 355
- اشاره 357
- حقیقت خلق حسن 359
- اشاره 364
- اشاره 367
- علم دین 367
- علم به تقوا و یقین 368
- طلب علم 370
- تمام علوم در کلام امام صادق علیه السلام 370
- شناخت نفس 372
- علم بی منفعت 374
- علم و عمل 377
- اوصاف معلّم 378
- اوصاف معلّم و متعلّم 378
- اشاره 378
- اوصاف متعلّم 379
- علم در نزد انبیا 380
- اشاره 380
- علم کسبی و قدرتی 382
- اشاره 384
- حقیقت فتوا 386
- اشاره 386
- فتوای علامه شلتوت 388
- فتواهایی دیگر از علماء 389
- فتوای میرزا حسن شیرازی 389
- نظر شهید ثانی به مفتی و فتوا 390
- اشاره 391
- فاقدان شرایط فتوا 392
- فتوا در روایات 393
- فتوا از نگاه بزرگان 398
- معرفت ناسخ و منسوخ 408
قاضی و یا شاهد با تمام وجود باید پاسدار عدالت بوده و هیچ عاملی اگر چه به قیمت جانشان تمام شود،نباید آنان را از راه حق و عدل و صراط الهی باز دارد،به این آیۀ شریفه توجه عمیق کنید:
[ یٰا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُونُوا قَوّٰامِینَ لِلّٰهِ شُهَدٰاءَ بِالْقِسْطِ وَ لاٰ یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلیٰ أَلاّٰ تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْویٰ وَ اتَّقُوا اللّٰهَ إِنَّ اللّٰهَ خَبِیرٌ بِمٰا تَعْمَلُونَ ] (1).
ای اهل ایمان ! همواره [ در همۀ امور ] قیام کننده برای خدا و گواهان به عدل و داد باشید.و نباید دشمنی با گروهی شما را بر آن دارد که عدالت نورزید؛ عدالت کنید که آن به پرهیزکاری نزدیک تر است.و از خدا پروا کنید؛زیرا خدا به آنچه انجام می دهید آگاه است.
اینجا نیز باید گفت:در فضای محاکم و دادگاه ها سخن عدل و گواه عدل بسیار کم و قاضی و گواه عادل نادر است.
اسلام نسبت به امر قضا و نسبت به شخص گواه و شاهد بسیار سخت گیری کرده که مبادا به اندازه سر سوزنی به حق مظلومی تجاوز شود.
اسلام برای قاضی و گواه غیر عادل هیچ ارزشی قائل نیست و بلکه با کمال شدت کار هر دو را حرام و غیر شرعی و عملشان را جاذب عذاب سخت الهی در قیامت می داند.
در اینجا لازم است به گوشه ای از مسئله قضا در اسلام اشاره رود شاید خواننده را نفعی الهی عاید گردد.
1- 1) -مائده (5):8.