عرفان اسلامی جلد 10 صفحه 23

قضا در اسلام

قاضی از نظر مقررات فقه اسلامی باید مؤمن،عادل،عالم،متفّرس،حاذق، پاک دامن،شجاع،صبور و حلیم باشد و عمل خویش را نوعی از عبادات بشناسد و از فشار کار،خسته و آزرده نشود و پاداش مجاهدۀ خود را نزد خداوند احتساب کند.

در حال کسالت و خواب آلودگی و در حال شادی شدید و ابتلای به همّ و غم و خشم و گرسنگی و انباشتگی شکم و سرمای سخت و گرمای طاقت فرسا از حکومت بپرهیزد و خود مباشر خرید و فروش و سایر انواع معامله نشود تا دربارۀ او تسامح روا ندارند و از رهگذر ارزان فروختن به او و گران خریدن از او حقّی بر ذمّه اش احراز نکنند و او را مأخوذ به حیا نسازند؛زیرا پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود:

مٰا عَدَلَ والٍ اتَّجَرَ فی رَعِیَّتِهِ ابَداً (1).

قاضی که در بین مردم تجارت می کند هرگز به عدالت نمی تواند قضاوت کند.

قاضی از نظر مقررّات فقه اسلامی می باید طرفین دعوا را در سلام و کلام و نظر و مجامله و سایر انواع اکرام و احترام در یک سطح قرار داده و در حکومت خود چنان بی نظر باشد که خویشاوند به جانبداری او طمع نبندد و دشمن از عدالت پروریش نومید نگردد.