عرفان اسلامی جلد 10 صفحه 233

حلم در مرحلۀ اوّل از اوصاف حضرت حق و در مرحلۀ بعد از خصوصیات انبیا و ائمه و اولیای الهی است.

منوّر به نور حلم در حقیقت همرنگ با حضرت حق و انبیا و اولیا و ائمۀ طاهرین علیهم السلام است.

در تمام برخوردها حوصله و شکیبایی به خرج دهید.

انسان از زندگی کردن با دیگران چاره ای ندارد،چرا که از ابتدای خلقتش مدنی الطبع و اجتماعی آفریده شده و ادامۀ حیات در ظلمت تنهایی برای او میسّر نیست.

انسان در زندگی خانوادگی و اجتماعی خویش باید بداند که آنان که طرف او هستند همۀ آن ها از علم و معرفت و امانت و صداقت و ظرفیت و حقیقت و ایمان و اسلام کامل و اخلاق پسندیده و اوصاف حمیده برخوردار نیستند و به خاطر این کمبودها ممکن است در حق انسان مرتکب اشتباهاتی شوند و یا انسان اگر در برابر این حوادث که معلول بی خبری و بی معرفتی و کم ظرفیتی دیگران است از کوره در برود و بر کرسی خشم و غضب و عصبانیّت بنشیند.به ناچار دچار شر و ظلم و گناه و معصیت شده و از رحمت واسعۀ حق خود را محروم می نماید.

اما اگر حلم و حوصله و شکیبایی و بردباری پیشه سازد اوّلاً به طرف مقابل درس حق و حقیقت آموخته و ثانیاً او را از کردۀ خود پشیمان ساخته و به راه فضیلت رهنمون می گردد.

حلم در وجود انسان منبع جاذبه برای جذب مردم به سوی حق است و این واقعیتی است که در انبیا و ائمۀ طاهرین علیهم السلام تجلّی داشت و از این راه بسیاری از مردم به حقیقت گرایش پیدا کرده و به ایمان و عمل آراسته شدند.

قرآن مجید در آیۀ صد و پنجاه و نه سوره مبارکۀ آل عمران گرایش مردم صدر اسلام به دین خدا را معلول بردباری و حلم و شکیبایی و اخلاق پیامبر بزرگ