عرفان اسلامی جلد 10 صفحه 342

[ العفو عند القدره من سنن المرسلین و المتقین ]

عفو و گذشت

در این فصل وجود مقدس حضرت صادق علیه السلام به یکی از مهم ترین اوصاف حمیده و صفات پسندیده که روش انبیا و متقیان بوده،یعنی صفت با عظمت عفو و گذشت اشاره می نماید.

عفو و گذشت در جایی است که انسان از پدر و مادر،از زن و فرزند،از اقربا و خویشان و از دوست و آشنا و از مردم،آزاری و اذیتی ببیند که آن آزار و اذیت معلول بی خبری،غفلت،جهل،حسد،کم ظرفیّتی و اشتباه و خطای آزارکننده باشد،در تمام این موارد خداوند مهربان و انبیای الهی و ائمۀ طاهرین علیهم السلام و عرفای شامخ و اولیای کامل،دستور گذشت و عفو می دهند و پس از عفو دستور به احسان و نیکی دربارۀ آزار دهنده صادر می کنند.

اما اگر انسان در میدان جنگ با کفار و مشرکان روبرو شد،کفار و مشرکانی که به مملکت اسلام و ملّت قرآن هجوم آورده اند،جای عفو و گذشت نیست،بلکه جای جنگ و جهاد و زمینۀ نابود کردن دشمن و از بین بردن اعدای دین است،مگر این که دشمن به طور واقع از نقشۀ شومش برگردد و به خواسته های مردم مؤمن گردن نهد و خسارات وارده را جبران نماید و از مردم مسلمان طلب صلح کرده و از کردارش به طور مسلّم پشیمان شده باشد و یا در ضمن جنگ،با اسلام عزیز آشنا