عرفان اسلامی جلد 10 صفحه 374

[ ثُمَّ عَلَیْکَ مِنَ الْعِلْمِ بِمٰا لٰا یَصِحُّ الْعَمَلُ الّا بِهِ وَ هُوَ الْاِخْلٰاصُ، قالَ النَّبیُّ صلی الله علیه و آله:نَعُوذُ بِاللّهِ مِنْ عِلْمٍ لٰا یَنْفَعُ وَ هُوَ الْعِلْمُ الَّذی یُضادُّ الْعَمَلَ بِالْاِخْلاصِ.وَ اعْلَمْ انَّ قَلیلَ الْعِلْمِ یَحْتاجُ الیٰ کَثیرِ الْعَمَلِ،لِاَنَّ عِلْمَ سٰاعَهٍ یُلْزِمُ صاحِبَهُ اسْتِعْمٰالَ طولِ الْعُمْرِ ]

علم بی منفعت

امام صادق علیه السلام در دنبالۀ روایت می فرماید:

چون علم به احکام شرع و معرفت نفس و معرفت حق پیدا کردی،لازم است بدانی که هیچ عمل خواه واجب و خواه مستحب،بدون اخلاص به درجۀ سلامت نمی رسد و به حلیۀ قبول در نمی آید،رسول خدا صلی الله علیه و آله به پیشگاه حضرت باری عرضه می داشت:پناه به خدا می برم از دانش بی منفعت،یعنی دانشی که در آن عمل نباشد،یا عمل باشد ولی از اخلاص بهره ای نداشته و برای آن عمل از خلوص اثری دیده نشود.

علم اندک مستلزم عمل بسیار است،چرا که تحصیل یک مسئله یا بیشتر زیاده از یک ساعت یا نیم ساعت نیست،ولی عملش مربوط به تمام عمر است؛زیرا دانستن موجب تکلیف و مکلّف تا آخر عمر مسئول عمل است.