عرفان اسلامی جلد 10 صفحه 378

[ وَ الْمُعَلِّمُ یَحْتاجُ الیٰ عَقْلٍ وَ رِفْقٍ وَ شَفَقَهٍ وَ نُصْحٍ وَ حِلْمٍ وَ صَبْرٍ وَ بَذْلٍ.وَ الْمُتَّعَلِّمُ یَحْتاجُ الیٰ رَغْبَهٍ وَ ارادَهٍ وَ فَراغٍ وَ نُسُکٍ وَ خَشْیَهٍ وَ حِفْظٍ وَ حَزْمٍ ]

اوصاف معلّم و متعلّم

اشاره

در دنبالۀ روایت حضرت صادق علیه السلام به اوصاف معلّم و شاگرد اشاره می کنند و می فرمایند:

اوصاف معلّم

معلم باید دارای اوصاف و امتیازاتی باشد که استفادۀ از دانش او به وجه اکمل و به نحو اتم میسّر گردد:

دارای عقل ورزیده و فکر پسندیده و اندیشۀ سالم باشد و یقین عقلی بر علمش سایه داشته تا بتواند آنچه را به شاگرد منتقل می کند،از شک و وهم و ظنّ و گمان پاک باشد.

همراه با ملاطفت و رفق و مدارا و نرمی و شفقت و ملایمت و بردباری بوده،تا اگر متعلّم در تحقیق مسئله پافشاری ورزد از غیظ و خشم در امان باشد.

تعلیمش از اغراض فاسده و ریا و خودنمایی دور بوده،اخلاص در عمل را مراعات نماید.