عرفان اسلامی جلد 10 صفحه 386

[ لٰا تَحِلُّ الْفُتْیا لِمَنْ لٰا یَسْتَفْتی مِنَ اللّهِ تَعالی بِصَفٰاءِ سِرِّه وَ اخْلٰاصِ عِلْمِهِ وَ عَلٰانِیَتِهِ وَ بُرْهٰانٍ مِنْ رَبِّهِ فی کُلِّ حالٍ لٰا تَحِلُّ الْفُتْیا لِمَنْ لٰا یَسْتَفْتی مِنَ اللّهِ تَعالی بِصَفٰاءِ سِرِّهِ وَ اخْلٰاصِ عِلْمِهِ وَ عَلٰانِیَتِهِ وَ بُرْهٰانٍ مِنْ رَبِّهِ فی کُلِّ حالٍ لِأنَّ مَنْ أفْتیٰ فَقَدْ حَکَمَ.وَ الحُکْمُ لا یَصِحُّ إلّا بإذنٍ مِنَ اللّهِ وَ بُرْهانِهِ وَ مَنْ حَکمَ بِخَبَرٍ بِلا مُعاینه فَهُوَ جاهِلٌ مأخوذٌ بِجَهْلِهِ وَ مَأثُومٌ بِحُکْمِهِ.قال النبیُّ صلی الله علیه و آله:أجرَأُکُمْ بِالفُتیا أجْرَأُکُمْ علی اللّهِ تعالی ]

حقیقت فتوا

اشاره

در این فصل حضرت صادق علیه السلام به مسئله مهم فتوا که اگر دارای جهت الهی و مثبت باشد باعث نجات مردم و ملّت و بلکه ملّت هاست و اگر دارای جهت منفی باشد،علّت گمراهی مردم و سرافکندگی و سرنگونی ملّت هاست،اشاره می کنند.

مردم دیندار از روزگاران قدیم به انبیا و ائمه و علمای ربّانی دل بسته بودند و امر آنان را در حد قدرت و استطاعت خود اطاعت می کردند.

تا زمانی که انبیا و ائمه طاهرین علیهم السلام در بین مردم بودند،مشکلی نبود،مردم با رجوع به انبیا و ائمه علیهم السلام به حکم حقیقی حق دست می یافتند و به اجرا گذاشته و عمل می کردند،اما در نبود انبیا و ائمه علیهم السلام نیاز شدید به فتوی احساس شد و بزرگان از فقها و علما با شرایطی که اسلام معین نموده بود به جای پیامبران