عرفان اسلامی جلد 10 صفحه 398

2 -ندانسته و نسنجیده به مردم فتوا دهی (1).

ابی شبرمه فقیه بزرگ اهل سنت می گوید:

هر زمان حدیثی را که از جعفر بن محمد می شنیدم به یاد می آورم می خواهد قلبم از هم بشکافد که آن حضرت فرمود:

پدرم از جدم و او از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت کرده است-و سوگند به خداوند متعال که پدرش بر جدش و جدش بر رسول خدا دروغ نبسته است (2)-که آن حضرت فرمود:

هر کس به قیاس و معیارهای شخصی عمل کند،خود دچار نابودی گشته و دیگران را به نابودی کشانده و آن که ندانسته به مردم فتوا دهد و با آن که احکام ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه را شناسایی نکرده،دست به صدور فتوا زند، موجبات هلاکت و نابودی خود و دیگران را فراهم می آورد (3).

فتوا از نگاه بزرگان

از یکی تابعین چنین آورده اند که گفت:

من محضر صد و بیست نفر از انصار را درک کردم که همگی آن ها از اصحاب و یاران رسول خدا بودند،اگر یکی از آنان از دیگری دربارۀ مسئله ای پرسش می کرد این یکی به آن دیگری و آن دیگر به شخص دیگر پاسخ این پرسش را ارجاع می داد،تا آن گاه که ادای پاسخ به همان فرد اول باز می گشت.

1- 1) -الکافی:42/1،باب النهی عن القول بغیر علم،حدیث 1؛بحار الأنوار:114/2،باب 16،حدیث 5.
2- 2) -جملۀ بین دو خط مربوط به ابی شبرمه می باشد.
3- 3) -الکافی:43/1،باب النهی عن القول بغیر علم،حدیث 9؛منیه المرید:283.