عرفان اسلامی جلد 10 صفحه 401

نمی دانم.به وی گفتند:مسئله ساده و آسانی است،چرا پاسخ نمی دهی ؟ انس خشمگین شد و گفت:در محدوده و حوزۀ علم و دانش هیچ مسئلۀ ساده و آسانی وجود ندارد،مگر گفتار خداوند به گوش تو نرسیده که فرمود:

[ إِنّٰا سَنُلْقِی عَلَیْکَ قَوْلاً ثَقِیلاً ] (1).

به یقین ما به زودی گفتاری سنگین [ چون آیات قرآن ] به تو القا خواهیم کرد.

بنابراین علم و دانش و دین اصولاً سنگین و تمام قسمت آن مشکل و دشوار می باشد.

از قاسم بن محمد بن ابی بکر-که یکی از فقهای مدینه بوده-دربارۀ مطلبی سؤال کردند،وی گفت:

جواب صحیح این مسئله را نمی دانم،سائل گفت:من بدین منظور به سوی تو شتافتم که غیر از تو شخص دیگری را به شایستگی نمی شناسم.

قاسم گفت:به طول لحیه و بلندی محاسن و کثرت مردم در پیرامون من منگر.

به خداوند متعال قسم ! که من پاسخ پرسش تو را نمی دانم.

در این اثنا یکی از بزرگان افراد سالمند قریش به او گفت:برادرزاده در کنار این شخص بنشین و جواب مسئله را برای او بیان کن،سوگند به خداوند در هر مجلسی که تو را در جمع دیگران مشاهده کردم،کسی را فاضل تر و دانشورتر از تو باشد تاکنون ندیده ام.

قاسم گفت:به خدا قسم ! اگر زبانم را از بیخ و بن برکنند برای من محبوب تر از آن است که دربارۀ چیزی سخن بگویم که بدان علم و آگاهی ندارم (2).