عرفان اسلامی جلد 10 صفحه 63

[ وَ اجْعَلَ وَجْهَ مَدْحِکَ وَ ذَمِّکَ واحِدًا وَ قِفْ فی مَقامٍ تَغْتَنِمُ فیهِ مَدْحَ اللّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لَکَ وَ رَضاهُ،فَاِنَّ الْخَلْقَ خُلِقوا مِنَ الْعَجْزِ مِنْ ماءٍ مَهینٍ فَلَیْسَ لَهُمْ الّا ما سَعَوْا،قالَ اللّهُ عَزَّ مِنْ قائِلٍ:

[ وَ أَنْ لَیْسَ لِلْإِنْسٰانِ إِلاّٰ مٰا سَعیٰ ] (1). [ وَ لاٰ یَمْلِکُونَ لِأَنْفُسِهِمْ ضَرًّا وَ لاٰ نَفْعاً وَ لاٰ یَمْلِکُونَ مَوْتاً وَ لاٰ حَیٰاهً وَ لاٰ نُشُوراً ] (2)]

مدح و ذمّ بیجا

مدح و ذم مردم برایت یکسان باشد و در مقامی قرار بگیر که مدح حضرت حق را مغتنم بشماری و متوجه رضا و خشنودی او باشی که خلق عالم ضعیف آفریده شده اند و بنیان ساختمانی آن ها از آبی سست است و برای کسی چیزی نیست، مگر محصول کوشش که خداوند فرموده:

و این که برای انسان جز آنچه تلاش کرده [ هیچ نصیب و بهره ای ] نیست و نیز فرموده:و [ مشرکان ] به جای او معبودانی اختیار کرده اند که چیزی را نمی آفرینند و خود آفریده می شوند و برای خودشان مالک زیان و سودی نیستند و قدرت و تسلطی بر مرگ و حیات و برانگیختن پس از مرگ ندارند.