عرفان اسلامی جلد 10 صفحه 73

1- 1)- عطار نیشابوری.

می خواست راه مراء و مجادله و منازعه و خصومت با حق بپیماید.

حضرت فرمودند:

ای فلان،من به آیین و دین خود عارفم و راه حق و حقیقت بر من واضح است، اگر تو جاهلی و راه به دین خود نبرده ای برخیز و به طلب دین شو که منازعه و مجادله کار من نیست و من به این صفت شیطانی و اخلاق ابلیسی راهی ندارم (1).

جدال احسن

در عین این که اسلام عزیز در آیینۀ آیات و روایات مراء و جدال و نزاع و خصومت در گفتار و لج بازی را حرام کرده که در بخش بعد به موارد حرمت اشاره خواهد رفت،برای روشن شدن حق در برابر کسی که حق در نظرش مجهول است، به فرمودۀ قرآن مجید جدال احسن-یعنی کلامی که در عین نرمی همراه با حجت و دلیل و برهان است و به خاطر اتمام حجت بر خصم و ملزم نمودن او به پذیرفتن حقیقت بکار می رود-لازم و بلکه واجب است.

احتجاجاتی که قرآن از انبیا و کتب روایتی از ائمه و اولیای الهی در برابر مخالفان و منکران نقل می کند،همه جدال احسن است و بر اثر همین نوع مجادله،حق و حقیقت برای بسیاری از منکران و بی خبران روشن گشت و با کمال خضوع و خشوع در برابر دین تسلیم و به سعادت دنیا و آخرت رسیدند،قرآن در زمینۀ مجادلۀ احسن که یکی از طرق هدایت مردم و روشن نمودن حق در برابر آنان است می فرماید: