عرفان اسلامی جلد 10 صفحه 77

حجابی است که بر چهرۀ حق پوشانده می شود و خورشید واقعیت را در پس ابرهای تیرۀ دشمنی و کینه ورزی می برد.

این نوع جدال در تاریخ حیات یا کار ریاکاران و یا عمل جاهلان و یا اخلاق اقوامی بود که در برابر انبیای الهی بر باطل خود پافشاری داشتند و در عین روشن بودن حقیقت،به خاطر پیروی از شهوات و تکیه بر محسوسات نمی خواستند به قبول واقعیت ها تن دهند.قرآن مجید محصول این گونه مجادلات را غضب رب و آتش جهنم در روز قیامت می داند،چنانچه در بعضی از آیات زیر می خوانید.

[ کَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَ الْأَحْزٰابُ مِنْ بَعْدِهِمْ وَ هَمَّتْ کُلُّ أُمَّهٍ بِرَسُولِهِمْ لِیَأْخُذُوهُ وَ جٰادَلُوا بِالْبٰاطِلِ لِیُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ فَأَخَذْتُهُمْ فَکَیْفَ کٰانَ عِقٰابِ ] (1).

پیش از آنان قوم نوح و اقوامی که بعد از آنان بودند [ پیامبرانشان را ] تکذیب کردند،و هر امتی آهنگ پیامبر خود کردند تا او را دستگیر کنند [ و از ابلاغ دین بازش دارند،یا از وطن بیرونش نمایند،یا او را بکشند ] و با توسل به باطل برای نابود کردن حق و از میان بردن آن مجادله و ستیزه کردند،پس من هم آنان را [ به عذاب ] گرفتم،پس [ بنگر که ] عذاب من چگونه بود.

[ مٰا یُجٰادِلُ فِی آیٰاتِ اللّٰهِ إِلاَّ الَّذِینَ کَفَرُوا فَلاٰ یَغْرُرْکَ تَقَلُّبُهُمْ فِی الْبِلاٰدِ ] (2).

تنها کافران در آیات خدا مجادله و ستیزه می کنند [ اینان را هیچ شأن و اعتباری نیست ]؛پس مبادا رفت و آمدشان در شهرها [ به خاطر قدرت