عرفان اسلامی جلد 11 صفحه 36

[ آفَهُ الْعُلَماءِ عَشَرَهُ اشْیاءَ:الطَّمَعُ،وَ الْبُخْلُ،وَ الرِّیاءُ، وَ العَصَبِیَّهُ،وَ حُبُّ الْمَدْحِ،وَ الْخَوْضُ فیما لَمْ یَصِلُوا الیٰ حَقیقَتِهِ،وَ التَّکَلُّفُ فی تَزْیینِ الْکَلٰامِ بِزَوائِدِ الْاَلْفٰاظِ،وَ قِلَّهُ الْحَیٰاءِ مِنَ اللّهِ عَزَّ وَ جَلَّ،وَ الْاِفْتِخٰارُ،وَ تَرْکُ الْعَمَلِ بِمٰا عَلِمُوا ]

آفت های علم

ده چیز آفت علم است که هریک از این آفت ها به علم انسان بزند،علم را از ثمر دادن می اندازد و آن را وسیلۀ بدبختی و شقاوت آدمی می کند.

1-طمع که این رذیله مورّث ذلّت و خواری و باعث غرق شدن انسان در امور مادّی است و با عزّت علم سر سازگاری ندارد.

2-بخل، چرا که علم نتیجۀ علوّ همّت است و علوّ همّت منافی بخل که از صفات خسیسه است و فرقی در پلیدی بخل نیست که در علم باشد یا در مال، بخل ریشۀ علوّ همّت را می خشکاند و انسان را از نظر رحمت حق و مهر خلق می اندازد.

3-ریا که از بدترین آفات است و آتشی سوزان در خرمن ثواب و اجر اخروی که ریاکار در روز قیامت دستش از مزد و عنایت الهی خالی است و تمام زحمات و کوشش هایش در میدان باعظمت محشر بر باد است ! !

4-عصبیت که تعلیم باید از روی انصاف و معدلت باشد نه عناد و لجاج و به حکم: