عرفان اسلامی جلد 11 صفحه 378

و سخن او را باور کرد؛زیرا در وجود آدم اثری از دروغ و تقلّب نبود.

حضرت حق در سورۀ طه می فرماید:

ما با آدم عهد کرده و او را توجه دادیم ولی او فراموش کرد و ما برای او عزمی نیافتیم.

و ابلیس در اولین مرتبه این تقلّب و خلاف را به کار برد و پیش از او کسی را سابقۀ این عمل در ظاهر و باطن نبوده است،پس او به خاطر همین خیانتش دچار خسارت شد و از پاکی و صفا و صدق و درستی آدم در جهت اغوا کردنش نفعی نبرد و وی را از حالت صدق و روحانیت به سبب دروغی که در جهت مخلّد شدنش در بهشت اظهار کرد بیرون نبرد.

صفت صدق حضرت آدم را سودبخش و مفید واقع شد؛زیرا او به خاطر صفا و صدق خویش،غیر راستی به خود راه نداد و خیال دروغ دربارۀ ابلیس نکرد و کذب او را که در ظاهر صدق می نمود باور کرد.

این است که خدای تعالی فرمود:ما از آدم چیزی را که خلاف پیمان و برنامه او بوده ندیدیم و هرگز او قصد نافرمانی نداشت و از این لحاظ بود که به سبب حیله و دروغ ابلیس،از مقام برگزیدگی او چیزی کم نشد.