عرفان اسلامی جلد 12 صفحه 128

وانمایند و موجب استجلاب اغراض فاسدۀ خود سازند و دفتر کنایه از علوم رسمی و دکّان خودفروشی و مراتب ملّایی و علم ظاهری است که حجاب روحانی است و اشد از حجاب جسمانی و ظلمانی است.

مغرور فضیلت از خدا باشد دور*** زنجیر گر از طلا بود هم قید است

عرفا در این که رفع حجاب روحانی اشدّ از حجاب ظلمانی است تشبیهی به این روش کرده اند که:

هرگاه باغی در نهایت لطافت مشحون به انواع گل و ریاحین و ازهار بوده باشد و دیواری آلوده به کثافات سدّ راه مشاهدۀ چنین باغی باشد به خاطر هرکس می رسد که این سدّ را باید از پیش برداشت تا این چنین مکان دلگشا همیشه در نظر باشد،اما اگر دیواری مطلّا و مرصّع که خطوط بسیار خوش بر آن نوشته باشند و سال های بسیار استادان بدایع نگار و هنرمندان فضایل شعار،هنر خود را در آن دیوار به کار برده،در این باب ید و بیضا نموده باشند که به حسب مثال مانند فضایل ظاهری است،حجاب باشد.هرکس از سر آن نمی تواند گذشت و چنانچه دیوار کثیف مانع از مشاهدۀ چنین باغ دلگشاست،این دیوار مرصّع نیز مانع مشاهده و باعث حرمان است.

امّا همتی باید که از تکلّفات ظاهریه چشم پوشیده در تخریب آن کوشید تا بتوان تمام مراتب سیر و سلوک را طی کرد و به مقام قرب و وصال نایل آمد و از لمس مقامات معنوی و مراتب روحانی لذت برد که بر سر این سفره آنچه از رزق معنوی و شراب روحانی و درک معانی بخواهند آماده و حاضر است و کسی را از آن منع نمی کنند.