عرفان اسلامی جلد 12 صفحه 20

اخلاص حقیقتی است که به وسیلۀ قبول شدن عمل منکشف و معلوم می گردد و با رضا و خشنودی حق امضا می شود.

کسی که اعمالش به درگاه الهی قبول شود و خداوند متعال از او راضی گردد از مخلصان است گرچه عملش اندک و فعلش قلیل باشد و هرکس عملش قبول نشود از صف مخلصان جداست گرچه عمل او زیاد و کوشش او فوق العاده و چشمگیر باشد.

در این زمینه آدم و ابلیس بارزترین مصداقند،ابلیس را عبادت شش هزار ساله بود ولی مردود حق شد و آدم را لحظه ای توبۀ خالص ولی قبول حضرت دوست شد !

نشانۀ قبولی عمل استقامت در راه خداست و استقامت به دست نمی آید،مگر با گذشت کردن از آنچه محبوب اوست در راه دوست و آگاهی و بصیرت و درک صحت و صواب نسبت به هر حرکت و سکون و به تعبیر دیگر نشانۀ پذیرفته شدن عمل با سه حقیقت معلوم می گردد.

1-استقامت و پایداری در عمل.

2-انقطاع از علائق و بذل کل محبوب در راه حق.

3-آگاهی و اطلاع کامل بر صحت و درستی عمل.

مخلص به اندازه ای مراقب خود و بصیر به حقایق و لطایف و دقایق اعمال و مجاهدات خویش است که پنداری در اثر مجاهدت و ریاضت،نفس خود را گداخته و خون خویش را به راه دوست بذل نموده و در حقیقت از خود گذشته،تا بتواند روح و شعاع علم و عمل و شخصیّت عامل و معمول به عمل را از کدورات و اخلاط نفسانیّه پاک کند و بازگشت این تزکیه و اخلاص به این حقیقت است که در مقام توحید مراحل تنزیه را پیموده و نفس خود را از غلّ و غش تصفیه می نماید