عرفان اسلامی جلد 12 صفحه 207

1-بغیر حساب

[ قُلْ یٰا عِبٰادِ الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّکُمْ لِلَّذِینَ أَحْسَنُوا فِی هٰذِهِ الدُّنْیٰا حَسَنَهٌ وَ أَرْضُ اللّٰهِ وٰاسِعَهٌ إِنَّمٰا یُوَفَّی الصّٰابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَیْرِ حِسٰابٍ ] (1).

بگو:ای بندگان مؤمنم ! از پروردگارتان پروا کنید.برای کسانی که در این دنیا اعمال شایسته انجام داده اند،پاداش نیکی است و زمین خدا گسترده است [ بر شماست از سرزمینی که دچار مضیقه دینی هستید به سرزمینی دیگر مهاجرت کنید ].فقط شکیبایان پاداششان را کامل و بدون حساب دریافت خواهند کرد.

تعبیر بغیر حساب بنابر تحقیقات علمی صاحب«المیزان» (2)به معنای بی حساب بودن طایفه ای از مردان راه حق است و به عبارت دیگر عبارت است از ورود مؤمن به محشر و بلافاصله ورودش به بهشت بدون این که پروندۀ او را باز کنند و ترازویی برای سنجش اعمالش قرار دهند !

اینان همان انسان های باکرامتی هستند که برای حفظ ایمان و دین خود و پابرجایی فرهنگ الهی در تاریخ،در برابر انواع مصایب و رنج ها و مشقّت ها صبر و استقامت و پایمردی و پایداری کردند و در این زمینه از بذل جان و مال دریغ نورزیدند تا جایی که به شرف لقا و وصال حضرت دوست نایل شدند.

خود این برخوردی که از جانب حضرت حق با عباد مخلص می شود حساب خاصی است که به تعبیر قرآن بغیر حساب است.