عرفان اسلامی جلد 12 صفحه 214

[ فَإِنَّمٰا عَلَیْکَ الْبَلاٰغُ وَ عَلَیْنَا الْحِسٰابُ ] (1).

در هر صورت ] تنها وظیفۀ تو ابلاغ [ وحی ] است و حسابرسی بر عهدۀ ماست.

آنچه از خوب و بد،زشت و زیبا،صواب و خطا،بندگان مرتکب می شوند، خدای متعال حساب آن ها را دارد و در قیامت برابر با آن حساب از آنان حساب می کشد.

[ هٰذٰا کِتٰابُنٰا یَنْطِقُ عَلَیْکُمْ بِالْحَقِّ إِنّٰا کُنّٰا نَسْتَنْسِخُ مٰا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ] (2).

این نوشتۀ ماست که بر پایۀ حقّ و درستی بر ضد شما سخن می گوید؛زیرا ما آنچه را همواره انجام می دادید،می نوشتیم.

این حسابی است که مالک از مملوک یا معبود از عبد دارد،عبد نیز باید دارای حساب باشد.

چه خوش می فرماید حضرت مولی الموحدین امام عارفان امیر المؤمنین علیه السلام:

عِبادَ اللّهِ زِنوا انْفُسَکُمْ مِنْ قَبْلِ انْ تُوزَنوا وَ حاسِبوها مِنْ قَبْلِ انْ تُحاسَبوا (3).

بندگان خدا ! خود را آزمایش و امتحان کنید و در ترازوی حق و حقیقت بسنجید،قبل از این که شما را در میزان قیامت بسنجند و به حساب خود برسید قبل از این که به حساب شما برسند.

سالکین الی اللّه اهل حسابند،پیوسته به حساب خود می رسند،اگر نفس خطایی کند فوراً علیه او به عتاب برخاسته و آن را تقبیح و توبیخ کنند و با عملی

1- 1) -رعد (13):40.
2- 2) -جاثیه (45):29.
3- 3) -نهج البلاغه:خطبۀ 90؛بحار الأنوار:310/4،باب 4،حدیث 38.